قانون تجارت

 

قانون تجارت مصوب 13/2/1311 با اصلاحیه‌های بعدی كه در مجموعه دوره‌های هشتم قانون گذاری به چاپ رسید و لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 24/12/1347 با اصلاحیه‌های بعدی كه در روزنامه رسمی سال 1348 منتشر گردیده است مورد مطالعه و دقت قرار گرفت و مواد مرتبط با سازمان ثبت اسناد و املاك كشور (اداره كل ثبت شركتها) از متن مجموعه دوره‌های قانونگذاری و روزنامه رسمی استنساخ گردیده است این خدمت كوچك را به پرسنل بزرگوار سازمان مارالبیان تقدیم می‌نمایم .



دفتر حقوقی و امور بین الملل
سازمان ثبت اسناد و املاك كشور- 1384


--------------------------------------------------------------------------------

(امضای دفاتر تجاری توسط نماینده اداره ثبت )

ماده 11- دفاتر مذكور در ماده 6 به استثنای دفتر كپیه قبل از آنكه در آن چیزی نوشته شده باشد به توسط نماینده اداره ثبت (كه مطابق نظامنامه وزارت عدلیه معین می‌شود) امضاء خواهد شد. برای دفتر كپیه امضای مزبور لازم نیست. ولی باید اوراق آن دارای نمره ترتیبی باشد. در موقع تجدید سالیانه هر دفتر مقررات این ماده رعایت خواهد شد. حق امضاء از قرار هر صد صفحه یا كسور آن دو ریال و به علاوه مشمول ماده 135 قانون ثبت اسناد است .



( پلمپ دفاتر تجاری )

ماده 12- دفتری كه برای امضاء به متصدی امضاء تسلیم می‌شود باید دارای نمره ترتیبی و قیطان كشیده باشد و متصدی امضاء مكلف است صفحات دفتر را شمرده در صفحه اول و آخر هر دفتر مجموع عدد صفحات آن را با تصریح به اسم و رسمی صاحب دفتر نوشته با قید تاریخ امضاء و دو طرف قیطان را با مهر سربی كه وزارت عدلیه برای این مقصود تهیه مینماید منگنه كند لازم است كلیه اعداد حتی تاریخ با تمام حروف نوشته شود .



(دفتر ثبت تجارتی، لزوم ثبت نام تاجر )

ماده 16- در نقاطی كه وزارت عدلیه مقتضی دانسته و دفتر ثبت تجارتی تأسیس كند كلیه اشخاصی كه در آن نقاط به شغل تجارت اشتغال دارند اعم از ایرانی خارجی به استثنای كسبه جزء باید در مدت مقرر اسم خود را در دفتر ثبت تجارتی به ثبت برسانند و الا به جزای نقدی از 200 تا 2000 ریال محكوم خواهند شد .
(لزوم ثبت كاهش سرمایه؛ ضمانت اجرای عدم ثبت )

ماده 153- اگر در نتیجه قرارداد با شركاء ضامن و یا در اثر برداشت قبلی از سرمایه شركت شریك با مسئولیت محدود از سهم‌الشركه خود كه به ثبت رسیده است بكاهد این تقلیل مادام كه به ثبت نرسیده و بر طبق مقررات راجعه به نشر شركت‌ها منتشر نشده است در مقابل طلبكاران شركت معتبر نبوده و طلبكاران مزبور می‌توانند برای تعهداتی كه از طرف شركت قبل از ثبت و انتشار تقلیل سرمایه به عمل آمده است تأدیه همان سرمایه اولیه شریك با مسئولیت محدود را مطالبه نمایند .



( ثبت الزامی شركت‌ها )

ماده 195- ثبت كلیه شركت‌های مذكور در این قانون الزامی و تابع جمیع مقررات قانون ثبت شركت‌ها است .



(ثبت شركت؛ اسناد لازم )

ماده 196- اسناد و نوشتجاتی كه برای ثبت رسانیدن شركت لازم است در نظامنامه وزارت عدلیه معین می‌شود .

(لزوم ثبت اسم مدیر تصفیه )

ماده 205- در هر مورد كه اشخاصی غیر از مدیران شركت برای تصفیه معین شوند اسامی آنها باید در اداره ثبت اسناد، ثبت و اعلان گردد .
(ختم تصفیه؛ لزوم نگهداری دفاتر )

ماده 217- دفاتر هر شركتی كه منحل شده با نظر مدیر ثبت اسناد در محل معینی از تاریخ ختم تصفیه تا ده سال محفوظ خواهد ماند .

(مرور زمان )

ماده 219- مدت مرور زمان در دعاوی اشخاص ثالث علیه شركاء یا وراث آنها راجع به معاملات شركت(در مواردی كه قانون شركاء یا وراث آنها را مسئول قرار داده ) پنج سال است .
مبدأ مرور زمان روزی است كه انحلال شركت یا كناره‌گیری شریك یا اخراج او از شركت در اداره ثبت به ثبت رسید و در مجله رسمی اعلان شده باشد .
در صورتی كه طلب پس از ثبت اعلان قابل مطالبه شده باشد مرور زمان از روزی شروع می‌شود كه طلبكار حق مطالبه پیدا كرده . ‌‌

(شركت عملی )

ماده 220- هر شركت ایرانی كه فعلاً وجود داشته یا در آتیه تشكیل شود و یا اشتغال به امور تجارتی خود را به صورت یكی از شركت‌های مذكور در این قانون در نیاورده و مطابق مقررات مربوطه به آن شركت عمل ننماید شركت تضامنی محسوب شده و احكام راجع به شركت‌های تضامنی در مورد آن اجرا می‌گردد .
هر شركت تجارتی ایرانی مذكور در این قانون و هر شركت خارجی كه بر طبق قانون ثبت شركت‌ها مصوب خرداد ماه 1310 مكلف به ثبت است باید در كلیه اسناد و صورت‌حسابها و اعلانات و نشریات خطی یا چاپی خود در ایران تصریح نمایند كه در تحت چه نمره در ایران به ثبت رسیده و الا محكوم به جزای نقدی از دویست تا دو هزار ریال خواهد شد. این مجازات علاوه بر مجازاتی است كه در قانون ثبت شركت‌ها برای عدم ثبت مقرر شده .



(موارد اعتراض )

ماده 293- اعتراض در موارد ذیل به عمل می‌آید :
1- در مورد نكول .
2- در مورد امتناع از قبول یا نكول
3- در مورد عدم تأدیه .
اعتراض‌نامه باید در یك نسخه تنظیم و به موجب امر محكمه بدایت به توسط مأمور اجرا به محل اقامت اشخاص ذیل ابلاغ شود :
1- محال علیه .
2- اشخاصی كه در برات برای تأدیه وجه عندالاقتضاء معین شده‌اند .
3- شخصی ثالث كه برات را قبول كرده است .
اگر در محلی كه اعتراض به عمل می‌آید محكمه بدایت نباشد وظایف او با رعایت ترتیب به عهده امین صلح یا رییس ثبت اسناد یا حاكم محل خواهد بود .



(ثبت حكم اعاده اعتبار )

ماده 574- اگر عرضحال قبول شود حكمی كه صادر می‌گردد در دفتر مخصوصی كه در محكمه بدایت محل اقامت تاجر برای این كار مقرر است ثبت خواهد شد. اگر محل اقامت تاجر در حوزه محكمه‌ای كه حكم می‌دهد نباشد در ستون ملاحظات دفتر ثبت اسامی ورشكستگان كه در دایره ثبت اسناد محل موجود است مقابل اسم تاجر ورشكسته با مركب قرمز به حكم مزبور اشاره می‌شود .



(اختیاری بودن ثبت اسم تجارتی )

ماده 576- ثبت اسم تجارتی اختیاری است مگر در مواردی كه وزارت عدلیه ثبت آن الزامی كند .



(اثر عدم ثبت در موارد اجباری )

ماده 581- در مواردی كه ثبت اسم تجارتی الزامی شده و در موعد مقرر ثبت به عمل نیامده اداره ثبت اقدام به ثبت كرده سه برابر حق‌الثبت مأخوذ خواهد داشت .



(موسسات غیر تجارتی، زمان تشخص به شخصیت حقوقی )

ماده 584- تشكیلات و موسساتی كه برای مقاصد غیر تجارتی تأسیس شده یا بشوند از تاریخ ثبت در دفتر ثبت مخصوصی كه وزارت عدلیه معین خواهد كرد شخصیت حقوقی پیدا می‌كنند .



(موسسات غیر تجارتی؛ شرایط ثبت )

ماده 585- شرایط ثبت موسسات و تشكیلات مذكور در ماده فوق به موجب نظامنامه وزارت عدلیه معین خواهد شد .



(ممنوعیت ثبت موسسات )

ماده 586- موسسات و تشكیلاتی را كه مقاصد آنها مخالف با انتظامات عمومی یا نامشروع است نمی‌توان ثبت كرد .



(موسسات دولتی؛ زمان تشخص به شخصیت حقوقی )

ماده 587- موسسات و تشكیلات دولتی و بلدی به محض ایجاد بدون احتیاج به ثبت دارای شخصیت حقوقی می‌شوند .



(لزوم انطباق شركت‌های موجود با قانون تجارت )

ماده 594- به استثنای شركت‌های سهامی و شركت‌های مختلط سهامی به كلیه شركت‌های ایرانی موجود كه به امور تجارتی اشتغال دارند تا اول تیر ماه 1311 مهلت داده می‌شود كه خود با مقررات یكی از شركت‌های مذكور در این قانون وفق داده تقاضای ثبت نمایند و الا نسبت به شركت متخلف مطابق ماده دوم قانون ثبت شركت‌ها مصوب خرداد ماه 1310 رفتار خواهد شد .
(تمدید مهلت انطباق شركت‌ها با قانون جدید )

ماده 595- هرگاه مدت مذكور در ماده فوق برای تهیه مقدمات ثبت كافی نباشد ممكن است تا شش ماه دیگر از طرف محكمه صلاحیتدار مهلت اضافی داده شود مشروط بر اینكه در وقع تقاضای تمدید نصف حق‌الثبت شركت پرداخته شود .



(تعهد سرمایه شركت توسط موسسین )

ماده 6- برای تأسیس شركت‌های سهامی عام موسسین باید اقلاً بیست درصد سرمایه شركت را خود تعهد كرده و لااقل سی و پنج درصد مبلغ تعهد شده را در حسابی به نام شركت در شرف تأسیس نزد یكی از بانك‌ها سپرده سپس اظهارنامه‌ای به ضمیمه طرح اساسنامه شركت و طرح اعلامیه پذیره‌نویسی سهام كه به امضای كلیه موسسین رسیده باشد در تهران به اداره ثبت شركت‌ها و در شهرستانها به دایره ثبت شركتها و در نقاطی كه دایره ثبت شركتها وجود ندارد به اداره ثبت اسناد و املاك محل تسلیم و رسید دریافت كنند .
تبصره ماده 6- هرگاه قسمتی از تعهد موسسین به صورت غیر نقد باشد باید عین آن یا مدارك مالكیت آن را در همان بانكی كه برای پرداخت مبلغ نقدی حساب باز شده است تودیع و گواهی بانك را به ضمیمه اظهارنامه و ضمائم آن به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم نمایند .



(اجازه انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی )

ماده 10- مرجع ثبت شركت‌ها پس از مطالعه اظهارنامه ضمائم آن تطبیق مندرجات آنها با قانون اجازه انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی را صادر خواهد نمود .



(مدارك لازم برای ثبت شركت )

ماده 18- اساسنامه‌ای كه به تصویب مجمع عمومی موسس رسیده به ضمیمه صورتجلسه مجمع و اعلامیه قبول مدیران و بازرسان جهت ثبت شركت به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم خواهد شد .
(مهلت ثبت شركت و ضمانت اجرای عدم ثبت )

ماده 19- در صورتی كه شركت تا شش ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه مذكور در ماده 16 این قانون به ثبت نرسیده باشد به درخواست هر یك از موسسین یا پذیره‌نویسان مرجع ثبت شركت‌ها كه اظهارنامه به آن تسلیم شده است گواهینامه‌ای حاكی از عدم ثبت شركت صادر به بانكی كه تعهد سهام و تأدیه وجوه در آن به عمل آمده است ارسال می‌دارد تا موسسین و پذیره‌نویسان به بانك مراجعه و تعهدنامه و وجوه پرداختی خود را مسترد دارند در این صورت هرگونه هزینه‌ای كه برای تأسیس شركت پرداخت یا تعهد شده باشد به عهده موسسین خواهد بود .

(تأسیس و ثبت شركت سهامی خاص )

ماده 20- برای تأسیس و ثبت شركت‌های سهامی خاص فقط تسلیم اظهارنامه به ضمیمه مدارك زیر به مرجع ثبت شركت كافی خواهد بود :
1- اساسنامه شركت كه باید به امضای كلیه سهامداران رسیده باشد .
2- اظهارنامه مشعر بر تعهد كلیه سهام و گواهینامه بانكی حاكی از تأدیه قسمت نقدی آن كه نباید كمتر از سی و پنج درصد كل سهام باشد اظهارنامه مذكور باید به امضای كلیه سهامداران رسیده باشد هرگاه تمام یا قسمتی از سرمایه به صورت غیر نقد باشد باید تمام آن تأدیه گردیده و صورت تقویم آن به تفكیك در اظهارنامه منعكس شده باشد و در صورتی كه سهام ممتازه وجود داشته باشد باید شرح امتیازات و موجبات آن در اظهارنامه منعكس شده باشد .
3- انتخاب اولین مدیران و بازرس یا بازرسان شركت كه باید در صورتجلسه‌ای قید و به امضای كلیه سهامداران رسیده باشد .
4- قبول سمت مدیریت و بازرسی با رعایت قسمت اخیر ماده 17 .
5- ذكر نام روزنامه كثیرالانتشاری كه هرگونه آگهی راجع به شركت تا تشكیل اولین مجمع عمومی عادی در آن منتشر خواهد شد .

(ممنوعیت صدور گواهینامه موقت سهم و ورقه سهم قبل از ثبت شركت )

ماده 28- تا وقتی كه شركت به ثبت نرسیده صدور ورقه سهم یا گواهینامه موقت سهم ممنوع است در صورت تخلف امضاكنندگان مسئول جبران خسارات اشخاص ثالث خواهند بود .



(انتقال سهام با نام )

ماده 40- انتقال سهام با نام باید در دفتر ثبت سهام شركت به ثبت برسد و انتقال‌دهنده یا وكیل یا نماینده قانونی او باید انتقال را در دفتر مزبور امضاء كند. در موردی كه تمامی مبلغ اسمی سهم پرداخت نشده است نشانی كامل انتقال‌گیرنده نیز در دفتر ثبت سهام شركت قید به امضای انتقال‌گیرنده یا وكیل یا نماینده قانونی او رسیده و از نظر اجرای تعهدات ناشی از نقل و انتقال سهم معتبر خواهد بود . هرگونه تغییر اقامتگاه نیز باید به همان ترتیب به ثبت رسیده و امضاء شود . هر انتقالی كه بدون رعایت شرایط فوق به عمل آید از نظر شركت و اشخاص ثالث فاقد اعتبار است .



(لزوم ثبت تبدیل سهام )

ماه 48 - پس از تبدیل كلیه سهام بی‌نام به سهام با نام و یا تبدیل سهام با نام به سهام بی‌نام و یا حسب مورد پس از گذشتن هر یك از مهلت‌های مذكور در مواد 44 و 47 شركت باید مرجع ثبت شركت‌ها را از تبدیل سهام خود كتباً مطلع سازد تا مراتب طبق مقررات به ثبت رسیده و برای اطلاع عموم آگهی شود .
(شرایط صدور اوراق قرضه )

ماده 55- انتشار اوراق قرضه ممكن نیست مگر وقتی كه كلیه سرمایه ثبت شده شركت تأدیه شده و دو سال تمام از تاریخ ثبت شركت گذشته و دو ترازنامه آن تصویب مجمع عمومی رسیده است .



(شرایط صدور اوراق قرضه؛ اعلام به مرجع ثبت شركت‌ها )

ماده 57- تصمیم راجع به فروش اوراق قرضه و شرایط صدور و انتشار آن باید همراه با طرح اطلاعیه انتشار اوراق قرضه كتباً به مرجع ثبت شركت‌ها اعلام شود . مرجع مذكور مفاد تصمیم را ثبت و خلاصه آن را همراه با طرح اطلاعیه انتشار اوراق قرضه به هزینه شركت در روزنامه رسمی آگهی خواهد نمود .



(توثیق سهام نزد شركت برای تعهد پذیره‌نویسان )

ماده 67- سهامی كه جهت تعویض با اوراق قرضه صادر می‌شود با نام بوده و تا انقضای موعد یا مواعد اوراق قرضه وثیقه تعهد پذیره‌نویسان در برابر دارندگان اوراق قرضه دایر به تعویض سهام با اوراق مذكور می‌باشد و نزد شركت نگاهداری خواهد شد اینگونه سهام تا انقضای موعد یا مواعد اوراق قرضه فقط قابل انتقال به دارندگان اوراق مزبور بوده و نقل انتقال اینگونه سهام در دفاتر شركت ثبت نخواهد شد مگر وقتی كه تعویض ورقه قرضه با سهم احراز گردد .
(نحوه تبدیل اوراق قرضه به سهام )

ماده 70- در مورد ماده 69 هیأت مدیره شركت بر اساس تصمیم مجمع عمومی مذكور در همان ماده در پایان مهلت مقرر معادل مبلغ بازپرداخت نشده اوراق قرضه‌ای كه جهت تبدیل به سهام شركت عرضه شده است سرمایه شركت را افزایش داده و پس از ثبت این افزایش در مرجع ثبت شركت‌ها، سهام جدید صادر و به دارندگان اوراق مذكور معادل مبلغ بازپرداخت نشده اوراقی كه به شركت تسلیم كرده‌اند سهم خواهد داد .

(خروج دارندگان آورده غیر نقدی یا مطالبه كنندگان مزایا؛ عدم تعهد باقی ماند سرمایه )

ماده 81- در صورتی كه در جلسه دوم معلوم گردد كه در اثر خروج دارندگان آورده غیر نقد و یا مطالبه كنندگان مزایا و عدم تعهد و تأدیه سهام آنها از طرف سایر پذیره‌نویسان قسمتی از سرمایه شركت تعهد نشده است و به این ترتیب شركت قابل تشكیل نباشد موسسین باید ظرف ده روز از تاریخ تشكیل آن مجمع مراتب را به مرجع ثبت شركت‌ها اطلاع دهند تا مرجع مزبور گواهینامه مذكور در ماده 19 این قانون را صادر كند .

( ثبت تصمیمات در مرجع ثبت شركتها؛ موراد الزامی )

ماده 106- در مواردی كه تصمیمات مجمع عمومی متضمن یكی از امور ذیل باشد یك نسخه از صورتجلسه مجمع باید جهت ثبت به مرجع ثبت شركت‌ها ارسال گردد :
1- انتخاب مدیران و بازرس یا بازرسان .
2- تصویب ترازنامه .
3- كاهش یا افزایش سرمایه و هر نوع تغییر در اساسنامه .
4- انحلال شركت و نحوه تصفیه آن .
(مدیر عامل؛ اعلام مشخصات به مرجع ثبت شركت‌ها، آگهی در روزنامه رسمی )

ماده 128- نام و مشخصات و حدود اختیارات مدیر عامل باید با ارسال نسخه‌ای از صورتجلسه هیأت مدیره به مرجع ثبت شركت‌ها اعلام پس از ثبت در روزنامه رسمی آگهی شود .



(مسئولیت مدیران سابقه تا انتخاب مدیران جدید )

ماده 136- در صورت انقضای مدت مأموریت مدیران تا زمان انتخاب مدیران جدید مدیران سابق كما كان مسئول امور شركت و اداره آن خواهند بود. هرگاه مراجع موظف به دعوت مجمع عمومی به وظیفه خود عمل نكنند هر ذینفع می‌تواند از مرجع ثبت شركت‌ها دعوت مجمع عمومی را برا انتخاب مدیران تقاضا نماید .



(عملی نمودن افزایش سرمایه؛ اصلاح اساسنامه )

ماده 163- هیأت مدیره در هر حال مكلف است در هر نوبت پس از عملی ساختن افزایش سرمایه حداكثر ظرف یك ماه مراتب را ضمن اصلاح اساسنامه در قسمت مربوط به مقدار سرمایه ثبت شده شركت به مرجع ثبت شركت‌ها اعلام كند تا پس از ثبت جهت اطلاع عموم آگهی شود .



(تشریفات عرضه عمومی سهام جدید )

ماده 173- شركت‌های سهامی عام باید قبل از عرضه كردن سهام جدید برای پذیره‌نویسی عمومی ابتدا طرح اعلامیه پذیره‌نویسی سهام جدید را به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم و رسید دریافت كنند .



(عرضه عمومی سهام جدید؛ تسلیم آخرین ترازنامه به مرجع ثبت )

ماده 175- آخرین ترازنامه و حساب سود و زیان شركت كه به تصویب مجمع عمومی رسیده است باید به ضمیمه طرح اعلامیه پذیره‌نویسی سهام جدید به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم گردد و در صورتی كه شركت تا آن موقع ترازنامه و حساب سود و زیان تنظیم نكرده باشد باید رد طرح اعلامیه پذیره‌نویسی قید شود .



(اجازه انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی سهام جدید )

ماده 176- مرجع ثبت شركت‌ها پس از وصول طرح اعلامیه پذیره‌نویسی و ضمائم آن و تطبیق مندرجات آنها با مقررات قانونی اجازه انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی سهام جدید را صادر خواهد نمود .



(رسیدگی به تعهد پذیره‌نویسان )

ماده 181- پس از گذشتن مهلتی كه برای پذیره‌نویسی معین شده است و در صورت تمدید بعد از انقضای مدت تمدید شده هیأت مدیره حداكثر تا یك ماه به تعهدات پذیره‌نویسان رسیدگی كرده و تعداد سهام هر یك از تعهدكنندگان را تعیین و اعلام و مراتب را جهت ثبت و آگهی به مرجع ثبت شركت‌ها اطلاع خواهد داد .
هرگاه پس از رسیدگی به اوراق پذیره‌نویسی مقدار سهام خریداری شده بیش از میزان افزایش سرمایه باشد هیأت مدیره مكلف است ضمن تعیین تعداد سهام هر خریدار دستور استرداد وجه سهام اضافه خریداری شده را به بانك مربوط بدهد .



(ضمانت اجرای عدم ثبت افزایش سرمایه در مرجع ثبت شركت‌ها )

ماده 182- هرگاه افزایش سرمایه شركت تا نه ماه از تاریخ تسلیم طرح اعلامیه پذیره‌نویسی مذكور در ماده 174 به مرجع ثبت شركت‌ها به ثبت نرسد به درخواست هر یك از پذیره‌نویسان سهام جدید مرجع ثبت شركت كه طرح اعلامیه پذیره‌نویسی به آن تسلیم شده است گواهینامه‌ای حاكی از عدم ثبت افزایش سرمایه شركت صادر و به بانكی كه تعهد سهام و تأدیه وجوه در آن به عمل آمده است ارسال می‌دارد تا اشخاصی كه سهام جدید را پذیره‌نویسی كرده‌اند به بانك مراجعه و وجوه پرداختی خود را مسترد دارند. در این صورت هرگونه هزینه‌ای كه برای افزایش سرمایه شركت پرداخت یا تعهد شده باشد به عهده شركت قرار می‌گیرد .



(تشریفات ثبت افزایش سرمایه در شركت سهامی خاص )

ماده 183- برای ثبت افزایش سرمایه شركت‌های سهامی خاص فقط تسلیم اظهارنامه به ضمیمه مدارك زیر به مرجع ثبت شركت‌ها كافی خواهد بود .
1- صورتجلسه مجمع عمومی فوق‌العاده كه افزایش سرمایه را تصویب نموده یا اجازه آن را به هیأت مدیره داده است و در صورت اخیر صورتجلسه هیأت مدیره كه افزایش سرمایه را مورد تصویب قرار داده است .
2- یك نسخه از روزنامه‌ای كه آگهی مذكور در ماده 169 این قانون در آن نشر گردیده است .
3- اظهارنامه مشعر بر فروش كلیه سهام جدید و در صورتی كه سهام جدید امتیازاتی داشته باشد باید شرح امتیازات و موجبات آن در اظهارنامه قید شود .
4- در صورتی كه قسمتی از افزایش سرمایه به صورت غیر نقد باشد باید تمام قسمت غیر نقد تحویل گردیده وبا رعایت ماده 82 این قانون به تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده رسیده باشد. مجمع عمومی فوق‌العاده در این مورد با حضور صاحبان سهام شركت و پذیره‌نویسان سهام جدید تشكیل شده و رعایت مقررات مواد 77 لغایت 81 این قانون در آن قسمت كه به آورده غیر نقد مربوط می‌شود الزامی خواهد بود و یك نسخه از صورتجلسه مجمع عمومی فوق‌العاده باید به اظهارنامه مذكور در این ماده ضمیمه شود .



(ممنوعیت تأمین و توقیف وجوه حساب افزایش سرمایه )

ماده 184- وجوهی كه به حساب افزایش سرمایه تأدیه می‌شود باید در حساب سپرده مخصوصی نگاهداری شود. تأمین و توقیف و انتقال وجوه مزبور به حساب‌های شركت ممكن نیست مگر پس از به ثبت رسیدن افزایش سرمایه شركت .



(تشریفات ثبت افزایش سرمایه از طریق تبدیل مطالبات به سهم )

ماده 187- در مورد ماده 185 پس از انجام پذیره‌نویسی باید در موقع به ثبت رسانیدن افزایش سرمایه در مرجع ثبت شركت‌ها صورت كامل از مطالبات نقدی حال شده بستانكاران پذیره‌نویس را كه به سهام شركت تبدیل شده است به ضمیمه رونوشت اسناد و مدارك حاكی از تصفیه آن گونه مطالبات كه بازرسان شركت صحت آن را تأیید كرده باشند همراه با صورتجلسه مجمع عمومی فوق‌العاده و اظهارنامه هیأت مدیره مشعر بر اینكه كلیه این سهام خریداری شده و بهای آن دریافت شده است به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم شود .



(لزوم ثبت و آگهی انحلال شركت )

ماده 209- تصمیم راجع به انحلال و اسامی مدیر یا مدیران تصفیه و نشانی آنها با رعایت مفاد 207 این قانون باید ظرف پنج روز از طرف مدیران تصفیه به مرجع ثبت شركت‌ها اعلام شود تا پس از ثبت برای اطلاع عموم در روزنامه رسمی روزنامه كثیرالانتشاری كه اطلاعیه‌ها و آگهی‌ها مربوط به شركت در آن نشر می‌گردد آگهی شود در مدت تصفیه منظور از روزنامه كثیرالانتشار روزنامه كثیرالانتشاری است كه توسط آخرین مجمع عمومی عادی قبل از انحلال تعیین شده است .



(ضمانت اجرای عدم ثبت اعلان انحلال )

ماده 210- انحلال شركت مادام كه به ثبت نرسیده و اعلان نشده باشد نسبت به اشخاص ثالث بلااثر است .
(لزوم ثبت ختم تصفیه )

ماده 227- مدیران تصفیه مكلفند ظرف یك ماه پس از ختم تصفیه مراتب را به مرجع ثبت شركت‌ها اعلام دارند تا به ثبت رسیده و در روزنامه رسمی و روزنامه كثیرالانتشاری كه اطلاعیه‌ها و آگهی‌های مربوط به شركت در آن درج می‌گردد آگهی شود و نام شركت از دفتر ثبت شركت‌ها و دفتر ثبت تجارتی حذف گردد .



(لزوم نگهداری دفاتر در مرجع ثبت شركتها پس از تصفیه )

ماده 229- دفاتر و سایر اسناد و مدارك شركت تصفیه شده باید تا ده سال از تاریخ اعلام ختم تصفیه محفوظ بماند به این منظور مدیران تصفیه باید مقارن اعلام ختم تصفیه به مرجع ثبت شركت‌ها، دفاتر و اسناد رسمی و مدارك مذكور را نیز به مرجع ثبت شركت‌ها تحویل دهند تا نگهداری و برای مراجعه اشخاص ذینفع آماده باشد .



(حجر و فوت مدیر تصفیه )

ماده 231- در صورت فوت یا حج یا ورشكستگی مدیر تصفیه اگر مدیران تصفیه متعدد باشند و مدیر تصفیه متوفی یا محجور یا ورشكسته توسط مجمع عمومی شركت انتخاب شده باشد مدیر یا مدیران تصفیه باقی مانده باید مجمع عمومی عادی شركت را جهت انتخاب جانشین مدیر تصفیه متوفی یا محجور یا ورشكسته دعوت نمایند و در صورتی كه مجمع عمومی عادی مزبور تشكیل نشود یا نتواند جانشین مدیر تصفیه متوفی یا محجور یا ورشكسته را انتخاب كند یا در صورتی كه مدیر تصفیه متوفی یا محجور یا ورشكسته توسط دادگاه تعیین شده باشد مدیر یا مدیران تصفیه باقی مانده مكلف‌اند تعیین جانشین مدیر تصفیه متوفی یا محجور یا ورشكسته را از دادگاه بخواهند .
اگر امر تصفیه منحصراً به عهده یك نفر باشد در صورت فوت یا حجر یا ورشكستگی مدیر تصفیه در صورتی كه مدیر تصفیه توسط مجمع عمومی شركت انتخاب شده باشد هر ذینفع می‌تواند از مرجع ثبت شركت‌ها بخواهد كه مجمع عمومی عادی صاحبان سهام شركت را جهت تعیین جانشین مدیر تصفیه مذكور دعوت نماید و در صورتی كه مجمع عمومی عادی مزبور تشكیل نگردد یا نتواند جانشین مدیر تصفیه را انتخاب نماید یا در صورتی كه مدیر تصفیه متوفی یا محجور یا ورشكسته توسط دادگاه تعیین شده باشد هر ذینفع می‌تواند تعیین جانشین را از دادگاه بخواهد .



(مقررات جزایی )

ماده 243- اشخاص زیر به حبس جنحه‌ای از سه ماه تا دو سال یا جزای نقدی از بیست هزار ریال تا دویست هزار ریال یا به هر دو مجازات محكوم خواهند شد :
1- هر كس كه عالماً و بر خلاف واقع، پذیره‌نویسی سهام را تصدیق و یا بر خلاف مقررات این قانون اعلامیه پذیره‌نویسی منتشر نماید و یا مدارك خلاف واقع حاكی از تشكیل شركت به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم كند و یا در تعیین ارزش آورده غیر نقد تقلب اعلام كند .
3- هر كس از اعلام مطالبی كه طبق مقررات این قانون باید به مرجع ثبت شركت‌ها اعلم كند بعضاً یا كلاً خودداری نماید و یا مطالب خلاف واقع به مرجع مزبور اعلام دارد .
4- هر كس سهام یا قطعات سهام را قبل از به ثبت رسیدن شركت و یا در صورتی كه ثبت شركت مزورانه انجام گرفته باشد صادر كند .

(مقررات جزایی )

ماده 265- رییس و اعضای هیأت مدیره هر شركت سهامی كه در صورت از میان رفتن بیش از نصف سرمایه شركت بر اثر زیان‌های وارده حداكثر تا دو ماه مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام را دعوت ننمایند تا موضوع انحلال یا بقای شركت مورد شور و رأی واقع شود و حداكثر تا یك ماه نسبت به ثبت و آگهی تصمیم مجمع مذكور اقدام ننمایند به حبس از دو ماه تا شش ماه یا به جزای نقدی از ده هزار تا یكصد هزار ریال یا به هر دو مجازات محكوم خواهند شد .



(مقررات جزایی )

ماده 268- مدیر یا مدیران تصفیه هر شكرت سهامی كه عالماً مرتكب جرایم زیر بشوند به حبس جنحه‌ای از دو ماه تا شش ماه یا به جزای نقدی از بیست هزار تا دویست هزار ریال یا به هر دو مجازات محكوم خواهد شد .
1- در صورتی كه ظرف یك ماه پس از انتخاب تصمیم راجع به انحلال شركت نام و نشانی خود را به مرجع ثبت شركت‌ها اعلام نكنند .
5- در صورتی كه ظرف یك ماه پس از ختم تصفیه مراتب را به مرجع ثبت شركت‌ها اعلام ننمایند .



(تبدیل شركت سهامی: مدارك لازم برای تسلیم به مرجع ثبت شركت‌ها )

ماده 279- شركت سهامی خاص باید ظرف یك ماه از تاریخ كه مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام تبدیل شركت را تصویب كرده است صورتجلسه مجمع عمومی فوق‌العاده را به ضمیمه مدارك زیر به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم كند :
1- اساسنامه‌ای كه برای شركت سهامی عام تنظیم شده و به تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده رسیده است .
2- دو ترازنامه و حساب سود زیان مذكور در ماده 278 كه به تأیید حسابدار رسمی رسیده باشد .
3- صورت دارایی شركت در موقع تسلیم مدارك به مرجع ثبت شركت‌ها كه متضمن تقویم كلیه اموال منقول و غیر منقول شركت بوده به تأیید كارشناس رسمی وزارت دادگستری رسیده باشد .
4- اعلامیه تبدیل شركت كه باید به امضا دارندگان امضای مجاز شركت رسیده مشتمل بر نكات زیر باشد :
الف- نام و شماره ثبت شركت .
ب- موضوع شركت و نوع فعالیت‌های آن .
ج- مركز اصلی شركت و در صورتی كه شركت شعبی داشته باشد نشانی شعب آن .
د- در صورتی كه شركت برای مدت محدود تشكیل شده باشد تاریخ انقضای مدت آن .
ﻫ- سرمایه شركت و مبلغ پرداخت شده آن .
و- اگر سهام ممتاز منتشر شده باشد تعداد امتیازات آن .
ز- هویت كامل رییس و اعضای هیأت مدیره و مدیر عامل شركت .
ح- شرایط حضور و حق رأی صاحبان سهام در مجامع عمومی .
ط- مقررات اساسنامه راجع به تقسیم سود و تشكیل اندوخته .
ی- مبلغ دیون شركت همچنین مبلغ دیون اشخاص ثالث كه توسط شركت تضمین شده است .
ك- ذكر نام روزنامه كثیرالانتشاری كه اطلاعیه‌ها و آگهی‌های شركت در آن درج می‌گردد .



(اقدامت مرجع ثبت شركت‌ها پس از وصول مدارك )

ماده 280- مرجع ثبت شركت‌ها پس از وصول مدارك مذكور در ماده 279 و تطبیق مندرجات آنها با این قانون تبدیل شركت را ثبت و مراتب را به هزینه شركت آگهی خواهد نمود .



(تبدیل شركت سهامی خاص به عام؛ تشریفات افزایش سرمایه )

ماده 282- شركت سهامی عام تبدیل شود باید سهام جدید خود را كه در نتیجه افزایش سرمایه به وجود می‌آید با رعایت مواد 173 لغایت 182 و ماده 184 این قانون برای پذیره‌نویسی عمومی عرضه نمایند. مرجع ثبت شركت‌ها در این مورد پس از وصول تقاضا و مدارك مربوط به تبدیل شركت سهامی خاص به شركت سهامی عام و تطبیق آنها با مقررات قانون در صورتی كه شركت بتواند با افزایش سرمایه از طریق پذیره‌نویسی عمومی به شركت سهامی عام تبدیل شود اجازه انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی سهام را صادر خواهد نمود. در اعلامیه پذیره‌نویسی باید شماره و تاریخ اجازه‌نامه مزبور قید گردد .



(الزامی بودن تبدیل شركت‌های سهامی به سهامی عام و خاص )

ماده 284- شركت‌های سهامی موجود در تاریخ تصویب این قانون باید ظرف چهار سال از تاریخ اجرای این قانون به صورت شركت سهامی خاص یا شركت سهامی عام درآیند و وضع خود را با مقررات این قانون تطبیق دهند یا به نوع دیگری از انواع شركت‌های تجارتی مذكور در قانون تجارت مصوب اردیبهشت 1311 خواهند بود .
تا هنگامی كه شركت‌های سهامی موجود در تاریخ تصویب این قانون ظرف چهار سال وضع خود را با مقررات این قانون تطبیق نداده‌اند تابع مقررات مربوط به شركت‌های سهامی مذكور در قانون تجارت مصوب اردیبهشت 1311 و مقررات اساسنامه خود خواهند بود .
تطبیق وضع شركت با مقررات این قانون وقتی محقق می‌شود كه مرجع ثبت شركت‌ها پس از احراز صحت تطبیق مراتب را ثبت و به هزینه شركت آگهی كرده باشد. به استثنای هزینه آگهی اجرای این ماده در صورت عدم افزایش سرمایه شركت مستلزم پرداخت هیچ گونه هزینه دیگری نیست و در صورت افزایش سرمایه هزینه‌های مربوط فقط شامل میزان افزایش سرمایه می‌شود .



(شرایط تبدیل شركت سهامی به سهامی خاص )

ماده 286- برای آنكه شركت‌های سهامی موجود در تاریخ تصویب این قانون بتوانند به صورت شركت سهامی خاص درآیند باید اولاً سرمایه آنها حداقل به میزانی كه برای شركت‌های سهامی خاص مقرر شده است یا سرمایه خود را با رعایت مقررات این قانون در مورد افزایش سرمایه شركت سهامی خاص به آن میران افزایش دهند . ثانیاً اساسنامه خود را به منظور تطبیق با مقررات این قانون اصلاح كرده مراتب را به مرجع ثبت شركت‌ها اعلام نمایند .
مرجع ثبت شركت‌ها پس از احراز صحت تطبیق وضع شركت با مقررات این قانون مراتب را ثبت و به هزینه شركت آگاهی خواهد نمود .

(مدارك لازم برای تبدیل به سهامی عام )

ماده 290- شركت‌های سهامی موجود در تاریخ تصویب این قانون كه بخواهند به شركت سهامی عام تبدیل شوند و به این منظور به افزایش سرمایه مبادرت كنند باید مدارك زیر را به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم نمایند :
1- اساسنامه‌ای كه برای شركت سهامی عام به تصویب مجمع عمومی عادی یا فوق‌العاده رسیده است .
2- صورتجلسه مجمع عمومی فوق‌العاده كه افزایش سرمایه را مورد تصویب قرار داده است .
3- صورت دارایی شركت در موقع تسلیم مدارك به مرجع ثبت شركت‌ها صورت مزبور باید متضمن تقویم كلیه اموال منقول و غیر منقول شركت بوده به تأیید كارشناس رسمی وزارت دادگستری رسیده باشد .
4- طرح اعلامیه پذیره‌نویسی سهام جدید كه باید به ترتیب مقرر در ماده 174 این قانون تنظیم شده باشد .
5- آخرین ترازنامه و حساب سود و زیان شركت كه باید به تصویب مجمع عمومی و تأیید حسابداری رسمی رسیده باشد .



(وظیفه اداره ثبت شركت‌ها در تبدیل )

ماده 291- مرجع ثبت شركت‌ها پس از وصول مدارك مذكور در ماده قبل و تطبیق مندرجات آنها با قانون اجاره انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی سهام جدید را صادر خواهد نمود .



(مدارك لازم برای تبدیل شركت سهامی موجود در زمان تصویب قانون )

ماده 294- شركت‌های سهامی موجود در تاریخ تصویب این قانون كه سرمایه آنها حداقل به میزان سرمایه شركت‌های سهامی عام مذكور در این قانون باشد و بخواهد به شركت سهامی عام تبدیل شوند باید مدارك زیر را به مرجع ثبت شركت تسلیم كنند :
1- اساسنامه‌ای كه برای شركت سهامی عام به تصویب مجمع عموم عادی یا فوق‌العاده رسیده است .
2- صورت دارایی شركت در وقع تسلیم مدارك به مرجع ثبت شركت‌ها كه باید متضمن تقویم كلیه اموال منقول و یر منقول شركت بوده و به تأیید كارشناس رسمی وزارت دادگستری رسیده باشد .
3- آخرین ترازنامه و حساب سود و زیان شركت سهامی عام ك باید به امضا دارندگان امضای مجاز شركت رسیده و مشتمل بر نكات زیر باشد :
4- اعلامیه تبدیل شركت سهامی به شركت سهامی عام كه باید به امضا دارندگان امضای مجاز شركت رسیده و مشتمل بر نكات زیر باشد :
الف- نام و شماره ثبت شركت .
ب- موضوع شركت و نوع فعالت‌های آن .
ج- مركز اصلی شركت و در صورتی كه شركت شعبی داشته باشد نشانی شعب آن .
د- در صورتی كه شركت برای مدت محدود تشكیل شده باشد تاریخ انقضای مدت آن .
ﻫ- سرمایه شركت و مبلغ پرداخت شده آن .
و- اگر سهام ممتاز منتشر شده باشد تعداد امتیازات آن .
ز- هویت كامل رییس و اعضای هیأت مدیره و مدیر عامل شركت .
ح- شرایط حضور و حق رأی صاحبان سهام در مجامع عمومی .
ط- مقررات اساسنامه جدید راجع به تقسیم سود و تشكیل اندوخته .
ی- مبلغ دیون شركت و همچنین مبلغ دیون اشخاص ثالث كه توسط شركت تضمین شده است .
ك- ذكر نام روزنامه كثیرالانتشاری كه اطلاعیه‌ها و آگهی‌های شركت در آن منتشر می‌شود .



(ثبت و آگهی تبدیل شركت )

ماده 295- مرجع ثبت شركت‌ها پس از وصول مدارك مذكور در ماده قبل و تطبیق مندرجات آنها با مقررات این قانون تبدیل شركت سهامی را به شركت سهامی عدم ثبت و مراتب را به هزینه شركت آگهی خواهد نمود .



(ضمانت اجرای عدم تبدیل شركت مطابق )

ماده 297- در مواردی كه برای تطبیق وضع یك شركت سهامی با مقررات این قانون تبدیل آن به نوع دیگری از انواع شركت‌ها تجاری مذكور در قانون تجارت مصوب اردیبهشت 1311 دعوت مجمع عادی یا فوق‌العاده صاحبان سهامی شركت یا تسلیم اسناد و مدارك خاصی به مرجع ثبت شركت‌ها لازم باشد و رییس و اعضای هیأت مدیره آن شركت به دعوت مجمع عمومی عادی یا فوق‌العاده یا تسلیم آن اسناد و مدارك به مرجع ثبت شركت‌ها اقدام ننمایند به جزای نقدی از بیست هزار ریال تا دویست هزار ریال محكوم خواهند شد و علاوه بر این متضامناً مسئول جبران خساراتی می‌باشند كه بر اثر انحلال شركت به صاحبان سهام و اشخاص ثالث وارد می‌شود .



آیین‌نامه نحوه تنظیم و تحریر و نگاه‌داری دفاتر
موضوع تبصره یك ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم

ماده 2- دفاتر قانونی مشمول این آیین‌نامه عبارت است از: كلیه دفاتر روزنامه و كل، اعم از مشترك یا جدا از یكدیگر و دفتر مشاغل (دفتر درآمد و هزینه) كه قبل از ثبت هرگونه عملیات حسابداری در آنها، دفاتر روزنامه و كل مطابق مقررات مواد 11 و 12 قانون تجارت مصوب سال 1311 از طرف نماینده اداره ثبت اسناد و دفتر مشاغل از طرف ادارات امور اقتصادی و دارایی ذیربط امضاء و پلمپ گردیده و به فارسی تحریر شده باشد .
تبصره 2- ادارات امور اقتصادی و دارایی موظفند، فهرست دفاتر ثبت پلمپ شده واصله از اداره ثبت اسناد همچنین فهرست دفاتر مشاغل ثبت و پلمپ شده از ناحیه خود را به حوزه‌های مالیاتی مربوط ارسال نمایند همچنین مودیان موظفند در اظهارنامه مالیاتی خود تعداد نوع دفاتری كه برای سال مالیاتی مورد رسیدگی، پلمپ كرده‌اند و نیز كلیه دفاتر نامه‌نویس موجود ثبت و پلمپ شده سال‌های قبل را ذكر نمایند و ممیزین مالیاتی مكلف‌اند پس از اطمینان از اینكه دفاتر قانون مودی منحصر ره دفاتر ابرازی است، اقدام به رسیدگی نمایند .



آیین‌نامه دفتر ثبت تجاری

ماده 1- در هر محلی كه اداره یا دایره یا شعبه ثبت تشكیل شده یا می‌شود به منظور ثبت نام بازرگانان بنگاه‌های بازرگانی و شركت‌های تجاری دفتر مخصوصی به نام دفتر ثبت تجاری تأسیس خواهد شد .
ماده 2- كلیه بازرگانان و بنگاه‌های بازرگانی و شركت‌های تجاری ایرانی خارجی كه مركز اصلی آنها یا تجارتخانه آنها در ایران بوده و یا اینكه در خارجه باشد ولی در ایران شعبه یا شعبی دارند، باید نام خود را طبق مقررات این آیین‌نامه در فقره مذكور در ماده یك به ثبت برسانند .
ماده 3- كلیه بازرگانان و بنگاه‌های بازرگانی و شركت‌های تجاری مذكور در ماده 2 كه در تاریخ اجرای این آیین‌نامه در هر محل به شغل بازرگانی اشتغال دارند، مكلفند در ظرف 3 ماه از تاریخ نشر آگهی مذكور، اظهارنامه خود را طبق ماده 6 این آیین‌نامه تنظیم به ثبت محل تسلیم نمایند .
ماده 5- اظهارنامه باید در 3 نسخه روی نمونه‌های چاپی مخصوص كه از متصدی دفتر ثبت تجارتی محل گرفته می‌شود، تنظیم و به همان دفتر تسلیم و رسید گرفته شود .
ماده 7- متصدی دفتر ثبت تجارتی مكلف است مفاد اظهارنامه را ظرف مدت ده روز در دفتر خود ثبت و ذیل هر سه نسخه شماره ثبت و تاریخ و اسم دفتر ثبت تجارتی محل را قید و یك نسخه را با تصدیق به اینكه اظهارنامه مزبور ثبت شده است، امضاء و مهر نموده به اظهاركننده تسلیم نماید و نسخه دیگر را به وزارت بازرگانی پیشه و هنر ارسال دارد .
ماده 8- هر نوع تغییر و تبدیلی كه در هر یك از بندهای ماده 6 این آیین‌نامه پس از ثبت اظهارنامه به عمل آید و همچنین در صورت توقف و انحلال، اظهاركننده مكلف است تغییرات حاصله را در 3 نسخه تهیه و به دفتر ثبت محلی كه شركت یا بنگاه و یا تجارتخانه در آن ثبت شده است تسلیم نماید كه در دفتر ثبت تجارتی قید و مراتب به وزارت بازرگانی پیشه هنر اعلام گردد .
تبصره ماده 8- در صورت تغییر محل مركز اصلی شركت یا شعبه آن و محل تجارتخانه و یا بنگاه، باید تغییر مزبور به دفتر ثبت تجارتی مربوطه اطلاع داده شود و متصدی دفتر مزبور پس از ثبت تغییر در ذیل ثبت اصلی گواهینامه شامل اطلاعات مربوط به ثبت مزبور به اظهاركننده تسلیم می‌نماید كه به دفتر ثبت تجارتی محل منتقل‌ الیه داده در دفتر ثبت تجارتی محل جدید ثبت نماید. ضمناً متصدی دفتر وزارت بازرگانی و پیشه و نر را هم از آن تغییر آگاه خواهد نمود .
ماده 9- در صورتی كه مدیر شركت یا بازرگانان یا رییس بنگاه فوت نماید، قائم مقام او مكلف است منتهی در ظرف شش ماه مراتب را به دفتر ثبت تجارتی مربوط اطلاع دهد. در این اطلاع‌نامه باید وضعیت شركت یا تجارتخانه یا بنگاه بعد از فوت تصریح و معین شود كه در اثر فوت نسبت به هیأت مدیره چه تصمیمی اتخاذ گردیده و آیا تجارتخانه برچیده شده یا اینكه عملیات به وسیله وزارت یا قائم مقام متوفی تعقیب خواهد شد. در این صورت قائم مقام متوفی باید خود را معرفی و اطلاعاتی را كه در بندهای 1 تا 6 این آیین‌نامه تصریح شده است در اظهارنامه خود توضیح دهد. متصدی دفتر ثبت تجارتی مراتب را ذیل ثبت اولیه تجارتخانه ثبت كرد و یك نسخه از اظهارنامه را طبق ماده 7 این آیین‌نامه به اظهاركننده تسلیم نموده، نسخه دیگر را به وزارت بازرگانی و پیشه هنر ارسال می‌دارد .
ماده 10- هر بازرگان و یا رییس بنگاه بازرگانی و یا شركتی كه طبق مقررات این آیین‌نامه اسم خود را ثبت می‌نماید مكلف است، در سر لوحه كاغذهای تجارتی و سیاهه‌های فروش و یادداشت‌ها برگ‌های سفارشی و هر نوع اسناد و مطبوعات تجارتی كه به كار می‌برد ضمن درج عنوان تجارتی، شماره ثبت دفتر ثبت تجارتی را نیز قید نماید .
ماده 12- اجرای این آیین‌نامه در تهران به عهده دایره ثبت شركت‌ها و در شهرستان‌ها به عهده ادارات ثبت می‌باشد .



تصویب‌نامه ضوابط پذیرش سرمایه‌گذاری خارجی
تحت پوشش قانون جلب و حمایت سرمایه‌های خارجی

ماده 4- واگذاری نسبت‌های مختلف سهام به سرمایه گذاران خارجی در شركت‌هایی كه در اجرای طرح سرمایه گذاری خارجی در ایران به ثبت می‌رسند یا شركت‌های ثبت شده موجود كه در ارتقای تولید و ظرفیت سرمایه‌ گذاری خارجی در آنها صورت می‌گیرد، به شرح زیر مجاز است و درصد مشخص سهام سرمایه گذار خارج در هر یك از شقوق زیر بر اساس توافق طرفین مشاركت تعیین خواهد شد .
الف- در طرح‌های با هدفت افزایش صادرات غیر نفتی، تكمیل حلقه‌های زنجیره تولید كشور و مجتمع‌های معدنی و صنعتی، رونق بخشیدن به بازار رقابت، افزایش كیفیت كالا و خدمات و كاهش قیمت‌ها تا هشتاد درصد (80%) سهام شركت‌های مشترك، قابل واگذاری به سرمایه‌ گذاران خارجی است .
ب- در طرح‌های با هدف اكتشاف و بهره‌برداری از منابع زیر زمینی و معادن حداكثر تا چهل و نه درصد (49%) سهام شركت‌های مشترك، قابل واگذاری به سرمایه گذاران خارجی است .



قانون شركت‌های تعاونی

تبصره 3 ماده 20- در صورتی كه ظرف شش ماه از تاریخ پرداخت بهای سهام به وسیله داوطلبان عضویت نسبت به ثبت شركت اقدام نشود، صاحب سهیم می‌توان برای استرداد وجوه پرداختی خود به وزارت تعاون و امور روستاها و در مورد شركتهای تعاونی كارگری به وزرات كار و مور اجتماعی مراجعه نماید، در این صورت وزارت مربوط بلافاصله دستور استرداد وجه مذكور را خواهد داد.(الحاقی 4/3/1354)
ماده 21- اساسنامه و نام اعضای موسس و هیأت مدیره و بازرس و یا بازرسان و مدیر عامل همچنین هرگونه تغییرات بعدی در شركت‌ها و تأدیه‌های تعاونی با رعایت تشریفات مقرر در این قانون و تأیید وزارت تعاون و امور روستاها از نظر تطبیق با مقررات قانون در اداره ثبت مركز اصلی شركت یا اتحادیه به ثبت می‌رسد. در مورد شركت‌های تعاونی كارگری ثبت شركت با تأیید وزارت كار و امور اجتماعی انجام خواهد شد و آن وزارت باید مراتب را كتباً به اطلاع وزارت تعاون و امور روستاها برساند.(اصلاحی 5/12/1350 )
ماده 24- هرگاه شركت تعاونی كه درخواست ثبت آن از طرف وزارت تعاون و امور روستاها و یا وزارت كار و امر اجتماعی رد شده است، به تصمیم مذكور اعتراض داشته باشد، می‌تواند ظرف ده روز از تاریخ وصول اعلام نظر وزارت مربوط، اعتراض خود را همراه با دلایل و مدارك مربوط به تقاضای ثبت و رونوشت اعلام نظر دایر به رد تقاضای ثبت به شورای رسیدگی و داوری در اختلافات تعاونی‌های مذكور در این قانون ارسال دارد. نظر شورای مذكور قطعی و لازم‌الاجرا است.(اصلاحی 5/12/1350 )
ماده 25- ثبت شركت و تغییرات اساسنامه به وسیله آگهی در روزنامه رسمی كشور به اطلاع عموم می‌رسد. شركت می‌تواند علاوه بر روزنامه رسیم كشور در صورت لزوم در یكی از جراید محلی و یا نشریات تعاونی و یا با الصاق آگهی در معابر عمومی مركز شركت، ثبت و یا تغییرات اساسنامه را اعلم دارد. انتشار آگهی در روزنامه رسمی شكور برای اعلام تغییر هیأت مدیره، بازرسان و مدیر عامل الزامی نیست.(اصلاحی مصوب 4/3/1354 )
تبصره ماده 25- در مورد شركت‌های تعاونی روستایی انتشار آگهی ثبت شركت و تغییرات آن در روزنامه رسمی كشور و جراید، مورد لزوم نیست .
تبصره ماده 120- در صورتی كه علل مذكور در بندهای 1 و 3 شركت یا اتحادیه فعالیتی نداشته باشد وزارت تعاون و امور روستاها یا وزارت كار و امور اجتماعی در مورد شركت‌ها و اتحادیه‌های كارگری، به جانشینی مجمع عمومی فوق‌العاده درباره انحلال شكت یا اتحادیه و تعیین هیأت تصفیه و اعلام آن به ثبت محل اقدام خواهد نمود .
این حكم در مواردی نیز كه شركت یا اتحادیه طبق تصمیم مجمع عمومی فوق‌العاده منحل گردیده ولی هیأت تصفیه تعیین نشده و یا اینكه هیأت تصفیه به تشخیص وزارت مذكور نتواند به وظایف قانونی خود عمل كند اجرا خواهد شد.(الحاقی مصوب 4/3/1354 )
ماده 124- با ابلاغ تصمیم شورای رسیدگی و داوری در اختلافات تعاونی‌ها مبنی بر انحلال شركت یا اتحادیه وزارت تعاون و امور روستاها اقدام به انحلال آن و تعیین هیأت تصفیه كرده و درخواست لغو ثبت شركت یا اتحادیه را از اداره ثبت خواهد كرد .
ماده 144- شركت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی از پرداخت حق‌الثبت و نصف تعرفه آگهی ثبت در روزنامه رسمی كشو معافند .

قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 1370

ماده 2- شركت‌هایی كه با رعایت مقررات این قانون تشكیل و به بت برسند تعاونی شناخته می‌شوند .
ماده 21- هر تعاونی وقتی ثبت و تشكیل می‌شود كه حداقل یك سوم سرمایه آن تأدیه و در صورتی كه به صورت نقدی و جنسی باشد تقویم و تسلیم شده باشد .
ماده 51- شركت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی با رعایت این قانون پس از تهیه طرح و تصویب آن به كیفیتی كه در آیین‌نامه اجرایی مشخص خواهد شد باید مدارك زیر را برای تشكیل و ثبت ارائه دهند :
1- صورتجلسه تشكیل مجمع موسس و اولین مجمع عمومی و اسامی اعضاء و هیأت مدیره منتخب و بازرسان .
2- اساسنامه مصوب مجمع عمومی .
3- درخواست كتبی ثبت .
4- طرح پیشنهادی و ارائه مجوز وزارت تعاون .
5- رسید پرداخت مقدار لازم‌التأدیه سرمایه .
6- مدارك دعوت موضوع بند 2 ماده 32 .
تبصره ماده 51- اولین هیأت مدیره پس از اعلام قبولی مكلفند با انجام تشریفات مقرر نسبت به ثبت تعاونی اقدام نمایند .
ماده 52- اداره ثبت شركت‌ها موظف است پس از دریافت اسناد و مدارك لازم اقدام به ثبت تعاونی‌ها نماید .
تبصره ماده 53- صورتجلسات مجامع عمومی فوق‌العاده تعاونی‌های ادغام شده منضم به مدارك مربوط باید حداكثر ظرف مدت دو هفته برای ثبت به اداره ثبت شركت‌ها تسلیم شده و خلاصه تصمیمات به اطلاع كلیه اعضاء و بستانكاران برسد .
تبصره 1 ماده 54- پس از اعلام انحلال و ثبت بلافاصله آن در اداره ثبت محل، تصفیه طبق قانون تجارت صورت می‌گیرد .
تبصره 2 ماده 54- در بندهای دوم و چهارم و پنجم وزرات تعاون بلافاصله طبق آیین‌نامه مربوط انحلال تعاونی را به اداره ثبت محل اعلام می‌نماید .
ماده 55- در صورتی كه مجمع عمومی فوق‌العاده یا وزارت تعاون رأی به انحلال تعاونی بدهد، ظرف یك ماه سه نفر جهت تصفیه امور تعاونی انتخاب و به اداره ثبت محل معرفی خواهند شد تا بر طبق قانون و آیین‌نامه مربوط نسبت به تصفیه امور تعاونی اقدام نمایند .
ماده 69- كلیه شركتها و اتحادیه‌های تعاون موظف‌اند پس از تصویب این قانون، اساسنامه خود را با این قانون تطبیق دهند و تأیید وزارت تعاون تغییرات اساسنامه خود را به عنوان تعاونی به ثبت برسانند در غیر این صورت از مزایای مربوط به بخش تعاونی و این قانون برخوردار نمی‌باشند .



قانون ثبت شركت‌ها

ماده 1- هر شركتی كه در ایران تشكیل و مركز اصلی آن در ایران باشد، شركت ایرانی محسوب است .
ماده 2- كلیه شركتهای ایرانی مذكور در قانون تجارت (سهامی، ضمانتی، مختلط، تعاونی) كه در تاریخ اجرای این قانون موجود و مطابق مقررات قانون تجارت راجع به ثبت و تطبیق تشكیلات خود با قانون مزبور عمل نكرده‌اند، باید تا آخر شهریور ماه 1310 تشكیلات خود را با مقررات قانون تجارت تطبیق نموده و مطابق قانون مزبور تقاضای ثبت كنند و لال به تقاضای مدعی‌العموم بدایت محلی كه ثبت باید در آنجا به عمل آید، محكمه مدیران آنها را به یكصد الی هزار تومان جزای نقدی محكوم خواهد كرد و در صورت تقاضای مدعی‌العموم حكم انحلال شركت متخلف نیز صادر خواهد شد .
در صورتی كه مدت فوق برای تطبیق تشكیلات با قانون و تقاضای ثبت كافی نباشد، رییس محكمه ابتدایی محل به تقاضای شركت تا سه ماه مهلت اضافی خواهد داد .
ماده 3- از تاریخ اجرای این قانون هر شركت خارجی برای اینكه بتواند به وسیله شعبه یا نماینده به امور تجارتی یا صنعتی یا مالی در ایران مبادرت نماید، باید در مملكت اصلی خود شركت قانونی شناخته شده و در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت رسیده باشد .
ماده 4- هر شركت خارجی كه در تاریخ اجرای این قانون در ایران به وسیله شعبه یا نماینده مشغول به امور تجارتی یا صنعتی یا مالی است باید در ظرف چهار ماه از تاریخ مزبور تقاضای ثبت نماید. در صورتی كه این مدت برای تهیه و تسلیم اوراق لازمه به اداره ثبت كافی نباشد رییس محكمه ابتدایی تهران به تقاضای نماینده شركت تا شش ماه مهلت اضافی خواهد داد .
ماده 5- اشخاصی كه به عنوان نمایندگی یا مدیریت شعبه شركت‌های خارجی در ایران اقدام به امور تجارتی یا صنعتی یا مالی كرده و قبل از انقضای موعد مقرر تقاضای ثبت نكنند به تقاضای مدعی‌العموم بدایت و حكم محكمه ابتدایی تهران محكوم به جزای نقدی از 50 تومان تا هزار تومان خواهند شد و به علاوه محكمه برای هر روز تأخیر پس از صدور حكم متخلف را به تأدیه پنج الی پنجاه تومان محكوم خواهد كرد و هرگاه حكم فوق قطعی شده و تا سه ماه پس از تاریخ ابلاغ آن تخلف ادامه یابد، دولت از عملیات نماینده ای مدیر شعبه شركت متخلف جلوگیری خواهد نمود .
ماده 6- در مورد شركت‌های خارجی كه شرایط عملیات آنها به موجب امتیازنامه صحیح و منظمی مقرر است و صحت امتیاز را در موعد قانونی تقاضای ثبت وزارت امور خارجه تصدیق نماید، مفاد قسمت اخیر ماده فوق مجری نخواهد شد ولی جزای نقدی برای هر روز تأخیر بعد از صدور حكم از قار روزی ده الی یكصد تومان است .
ماده 7- تغییرات راجع به نمایندگان شركت و یا مدیران شعب آن باید به اداره ثبت اسناد كتیباً اطلاع داده شود و تا وقتی كه این اطلاع داده نشده، عملیاتی كه نماینده یا مدیر سابق به نام شركت انجام داده عملیات شركت محسوب است، مگر اینكه شركت اطلاع اشخاصی را كه به استناد این ماده ادعای حقی می‌كنند، از تغییر نماینده یا مدیر خود به ثبوت رساند .
ماده 8- شركت‌های بیمه اعم از ایرانی و خارجی تابع نظامنامه‌هایی خواهند بود كه از طرف وزارت عدلیه تنظیم می‌شود. قبول تقاضای ثبت شركت‌های فوق و شرایط راجعه به ادامه عملیات آنها منوط به رعایت مقررات نظامنامه‌های مزبوره خواهد بود .
ماده 9 - برای اجرای این قانون از طرف وزارت عدلیه نظامنامه‌های لازم تنظیم خواهد شد. در نظامنامه‌های مزبور راجع به مسائل ذیل صریحاً تعیین تكلیف شود :
1- اشخاصی كه باید اظهارنامه ثبت بدهند .
2- نكاتی كه باید در اظهارنامه قید شود .
3- اوراق و مداركی كه عین یا ترجمه مصدق آنها باید ضمیمه اظهارنامه شود .
4- نكاتی كه در صورت تغییر باید مجدداً به ثبت برسد .
5- طرز ثبت شعب یا نمایندگان جدید .
6- اعلاناتی كه پس از ثبت باید به وسیله اداره ثبت اسناد به خرج شركت به عمل آید .
7- تعرفه راجع به ترجمه و تصدیق صحت ترجمه .
ماده 10- حقوق ثبتی برای ثبت شركت‌ها و موسسات اعم از ایرانی و خارجی مطابق تعرفه زیر تعیین می‌شود .
الف- برای ثبت شركت‌ها موسسات تجاری از مأخذ كل سرمایه بدین قرار :
(اصلاحی 30/12/1362 موضوع بند الف تبصره 77 قانون بودجه سال 1363 كل كشور )
1. تا دو میلیون ریال از كل سرمایه برای هر ده هزار ریال آن 80 ریال كه در هر صورت از یك هزار ریال كمتر نخواهد بود .
2. تا چهار میلیون ریال از كل سرمایه نسبت به مازاد دو میلیون ریال هر ده هزار ریال 50 ریال .
3. تا هشت میلیون ریال از كل سرمایه نسبت به مازاد چهار میلیون ریال هر ده هزار ریال 35 ریال .
4. تا ده میلیون ریال از كل سرمایه نسبت به مازاد هشت میلیون ریال هر ده هزار ریال 20 ریال .
5. تا یكصد میلیون ریال از كل سرمایه نسبت به مازاد ده میلیون ریال هر ده هزار ریال 15 ریال .
6. از یكصد میلیون ریال تا پانصد میلیون ریال سرمایه از مبدأ، مقطوعاً 250 هزار ریال .
7. از پانصد میلیون ریال سرمایه به بالا از مبدأ مقطوعاً 350 هزار ریال .
8. حق‌الثبت تغییرات مربوط به ازدیاد سرمایه به ازای هر دفعه تغییر نسبت به سرمایه اضافه شده تابع نرخ‌های فوق‌الذكر است و حق‌الثبت هر دفعه تغییر در موارد دیگر به استثنای تغییر سرمایه دو هزار ریال است .
تبصره 1- با توجه به جزء 8 از بند الف تبصره 77 قانون بودجه سال 63 نسخ ضمنی شده است .
تبصره 2- قانون حق‌الثبت شركت‌های بیمه مصوب 9/9/1310 به قوت خود باقی خواهد بود.(اصلاحی 28/8/1346 )
تبصره 3- در مورد ثبت شركت‌های خارجی ماده 15 آیین‌نامه جلب حمایت سرمایه‌های خراجی مصوب 18 مهر ماه 1335 رعایت خواهد شد.(اصلاحی 28/8/1346 )
ب- حقوق ثبتی موسسات غیر تجاری كه بدون سرمایه می‌باشند، دو هزار ریال و حقوق ثبتی موسسات غیر تجاری با سرمایه از این قرار است: (اصلاحی30/12/1362 )
1- ا دو میلیون ریال كل سرمایه مقطوعاً پنج هزار ریال .
2- از دو میلیون و یك ریال تا 10 میلیون ریال سرمایه، مقطوعاً 000‚10 ریال .
3- از ده میلیون و یك تا 100 میلیون سرمایه، مقطوعاً 000‚10 ریال
4- از صد میلیون و یك ریال تا 100 میلیون سرمایه به بالا، مقطوعاً 000‚20 ریال .
5- حق‌الثبت تغییرات مربوط به ازدیاد و سرمایه به ازای هر دفعه تغییر نسبت به سرمایه اضافه شده تابع نرخ‌های فوق‌الذكر است و حق‌الثبت هر دفعه تغیر در موارد دیگر به استثناء تغییر سرمایه یك هزار ریال است .
تبصره 4- با توجه به جزء 5 از بند ب تبصره 77 قانون بودجه سال 1363 فسخ ضمنی شده است .
پ - شركت تعاونی روستایی و سایر شركت‌های تعاونی كه اساسنامه آنا طبق مقررات به تصویب رسیده باشد و همچنین سازمان تعاون و مصرف كادر نیروهای مسلح و واحدهای اقتصادی تابع آن و شركت‌های دولتی كشت صنعت از پرداخت حقوق ثبتی معاف می‌باشند.(اصلاحی 22/8/1352 )
ت- حقوق ثبتی هر شعبه و تغییرات آن حسبت مورد مطابق قندهای مقرر در این ماده خواهد بود .
ث - از تاریخ اجرای این قانون هیچ گونه حقوق دیگری اعم از عمومی و اختصاصی برای ثبت شركت‌ها و موسسات مندرج در این قانون دریافت نخواهد شد و مقررات مغایر با این قانون لغو می‌شود .
ماده 11- نماینده هر شركت خارجی با مدیر شعبه آنكه بر خلاف ماده 3 قبل از ثبت به سمت نمایندگی یا مدیریت شعبه شركت در ایران اقدام به عملیات تجارتی یا صنعتی یا مالی نماید مطابق ماده 5 این قانون محكوم به جزای نقدی خواهد شد. در مورد شركت‌های داخلی كه پس از تاریخ اجرای این قانون تشكیل می‌شوند، كسانی كه مكلف به تقاضای ثبت شركت بوده در موعد قانونی به تكلیف خود عمل نكنند، مطابق ماده 2 این قانون محكوم به جزای نقدی خواهند شد .
ماده 12- مواد 66 و 141 قانون تجارت و ماده 241 قانون ثبت اسناد نسخ و این قانون از 15 خرداد ماه 1310 به موقع اجرا گذارده می‌شود .

نظامنامه اجرای قانون ثبت شركت‌ها

ماده 1- برای ثبت كلیه شركت‌های خارجی و همچنین ثبت شركت‌های ایرانی كه باید در تهران ثبت شود دایره مخصوصی در اداره ثبت اسناد تهران به اسم دایره ثبت شركت‌ها تشكیل خواهد شد .
ماده 2- مهلتی كه برای تقاضای ثبت شركت‌های خراجی داده می‌شود از قرار ذیل است :

نسبت به شركت‌های خاری كه تا تاریخ اجرای این نظامنامه به وسیله شعبه یا نماینده در ایران به امر تجاری یا صنعتی و یا مالی اشتغال دارند تا 15 مهر ماه 1310 و این مهلت ممكن است مطابق ماده 5 قانون ثبت شركت‌ها تا شش ماه دیگر تمدید شود .
نسبت به شركت‌های خارجی كه از تاریخ 15 خرداد ماه 1310 به بعد بخواند در ایران به وسیله شعبه یا نماینده به امر تجاری یا صنعتی یا مالی مبادرت كنند تقاضای ثبت باید قبل از اشتغال، به امری كه موضوع عملیات شركت است به عمل آید .
ماده 3- ثبت كلیه شعبی نیز كه ممكن است شركت خارجی در ایران داشته باشد دایره ثبت شركت‌ها به عمل خواهد آمد .
ماده 4- اظهارنامه ثبت هر شركت خارجی یا شعب آن به وسیله شخصی كه از طرف شركت حق امضاء در ایران دارد و یا به توسط كسی كه از طرف شخص مزبور برای این تقاضا وكالت دارد تقدیم خواهد شد .
ماده 5- برای ثبت هر شركت خارجی تقدیم اسناد ذیل لازم است :
1. اظهارنامه ثبت .
2. یك نسخه مصدق از اساسنامه شركت .
3- یك نسخه مصدق از اختیارنامه نماینده عمده شركت در ایران و در صورتی كه شركت چند نماینده مستقل در ایران داشته باشد یك نسخه مصدق از اختیارنامه هر یك از آنها .
تبصره- هرگاه شركت خارجی شركتی باشد كه شرایط عملیات آن به موجب امتیازنامه صحیح و منظمی مقرر گردیده علاوه بر اسناد فوق باید سواد امتیازنامه با تصدیق وزارت امور خارجه مشعر بر صحت آن امتیازنامه نیز تسلیم شود .
ماده 6- اظهارنامه ثبت باید به فارسی نوشته شده و دارای نكات ذیل باشد :
1. نام كامل شركت .
2. نوع شركت از سهامی و ضمانتی و مختلط و غیره .
3. مركز اصلی شركت و آدرس صحیح .
4. تابعیت شركت .
5. مقدار سرمایه شركت در تاریخ تقاضا .
6. آخرین بیلان شركت مشروط بر اینكه قوانین جاریه و یا عرف تجاری مملكت اصلی شركت و یا اساسنامه خود شركت انتشار بیلان شركت را مقرر كرده باشد .
7. در چه محل و در چه تاریخی و در نزد كدام مقام صلاحیتدار شركت تقاضاكننده مطابق قوانین مملكت اصلی خود ثبت شده است .
8. شركت به چه نوع امر صنعتی یا تجاری یا ملی در ایران مبادرت می‌كند .
9. شعب آن در كدام یك از نقاط ایران موجود است .
10. نماینده عمده شركت در ایران كیست و اگر شركت چند نماینده مستقل دارد نمایندگان مستقل شركت در ایران چه اشخاصی هستند .
11. اسم و آدرس صحیح شخص یا اشخاصی كه مقیم در ایران بوده برای دریافت كلیه ابلاغات مربوط به شركت صلاحیت دارند .
12. تعهد با اینكه همه سال یك نسخ از آخرین بیلان شركت را در صورتی كه بیلان مزبور مطابق فقره ششم این ماده قابل انتشار باشد به دایره ثبت شركت‌ها بدهند .
ماده 7- سواد اساسنامه شركت و اخیارنامه نماینده عمده آن در ایران و اگر شركت چند نماینده مستقل در ایران داشته باشد اختیارنامه آن نمایندگان و همچنین آخرین بیلان شركت باید در مركز اصلی شكت به توسط شخص یا اشخاصی كه از طرف شركت حق امضاء دارند تصدیق گردد .
امضای آن شخص یا اشخاص باید به تصدیق مقامات صلاحیتدار مملكتی كه امضاء در آنجا واقع شده و نماینده سیاسی یا قنسولی ایران در مملكت مزبور و یا نماینده سیاسی یا قنسولی دولت متبوع شركت در ایران برسد .
ماده 8- برای ثبت شعبه هر شكرت خارجی تقدیم مدارك ذیل لازم است :
1. اظهارنامه ثبت به فارسی .
2.سواد مصدق سند ثبت خود شركت در ایران .
3- سواد مصدق از اختیارنامه نماینده كه مدیر شعبه است .
تبصره - ممكن است تقاضای ثبت شعبه در ضمن تقاضای ثبت خود شركت به عمل آید در این صورت تقدیم سواد مصدق سند ثبت خود شركت لازم نخواهد بود .
ماده 9- اگر علاوه بر نماینده یا نمایندگانی كه اسم آنها مطابق ماده 6 با خود شركت ثبت شده و یا نمایندگانی كه مدیریت شعبه را داشته اسم آنها مطابق ماده 8 در موقع ثبت شعبه به ثبت رسیده است شركت خارجی در ایران نمایندگانی داشته باشد كه حق امضاء از طرف آن دارند اسم نمایندگان مزبور نیز باید ثبت شود مع‌ذلك ثبت اسامی مستخدمین جزء كه حق امضاء دارند از قبیل محاسبه و وكیل و غیره اجباری نیست .
ماده 10- هرگاه یكی از نكات مذكور در فقره 1، 2، 3، 4، 5، 8 ، 10 ، 11 ماده 6 تغییر یابد این تغییر نیز باید در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت برسد .
ماده 11- اگر شعب جدید تأسیس و یا نمایندگان جدیدی معین شود تأسیس شعب و یا تعیین نمایندگان مزبور نیز باید در اداره ثبت اسناد تهران ثبت شود .
ماده 12- اگر نماینده عمده شكرت در ایران تغییر یابد قائم مقام او برای ثبت سمت خود باید اسناد ذیل را به دایره ثبت شركت‌ها تقدیم كند :
1. اظهارنامه به زبان فارسی كه شخصاً امضاء كرده باشد .
2. سواد اختیارنامه مطابق ماده 7 .
ماده 13- كلیه اوراقی كه مطابق مواد فوق لازم است به تقاضانامه‌ها منظم گردد باید به فارسی تهیه شده و یا یك ترجمه مصدق از آن به فارسی ضمیمه آن شود .
ماده 14- در دایره ثبت شركت‌ها دفتر مخصوصی برای ثبت شركت‌های خاری خواهد بود و شركت‌های مزبور باید در این دفتر به ترتیب تقاضای و در تحت نمره ترتیبی ثبت شوند .
ماده 15- در دفتر مذكور در ماده فوق باید برای ثبت هر شركت لااقل 4 صفحه سفید تخصیص داده شود و كلیه شعب شركت كه تقاضای ثبت آن می‌گردد و همچنین تغییراتی كه باید مطابق این نظامنامه به ثبت برسد به تدریجی كه حاصل می‌شود ذیل خود شركت و در صفحات مذكوره فوق ثبت خواهد شد .
ماده 16- علاوه بر صفحات سفیدی كه بر طبق ماده 15 مقرر است برای هر شركت خارجی باید دوسیه مخصوصی تشكیل داده شود. در دوسیه مزبور برای خود شركت و هر یك از شعب آن در ایران یك لفافه تخصیص داده خواهد شد. اظهارنامه و هر سندی كه ضمیمه آن است در لفاف مخصوص شركت یا شعبه آن ضبط می‌گردد. پس از آن یك نسخه از هر اظهارنامه دیگری كه راجع به تغییرات باشد و همچنین كلیه اوراق ك راجع به آن شركت یا شعبه یا نماینده آن باشد در دوسیه مزبور و در لفاف مخصوص خود ضبط خواهد شد .
ماده 17- دایره ثبت شركت‌ها باید برای هر اظهارنامه رسیدی با قید تاریخ وصول اظهارنامه بدهد .
ماده 18- پس از ثبت شركت هر یك از شعب آن اداره ثبت اسناد باید تصدیقی مشعر بر ثبت شركت یا شعبه آن به تقاضاكننده بدهد. تصدیق مزبور باید حاوی مراتب ذیل باشد .
1. نام كامل شركت .
2. نوع شركت از سهامی و ضمانتی و مختلط و غیره .
3. مركز اصلی شركت و آدرس صحیح آن .
4- تابعیت شركت .
5- مقدار سرمای شركت در تاریخ تقاضا .
6- در چه محل و در چه تاریخ و در نزد كدام مقام صلاحیتدار شكرت تقاضاكننده مطابق قوانین مملكت اصلی خود ثبت شده است .
7. شركت به ه نوع امر صنعتی یا تجاری یا مالی در ایران مبادرت می‌كند .
8. تاریخ ثبت .
9. امضای مدیر كل ثبت اسناد مملكتی .
تبصره- هرگاه تصدیق راجع به ثبت شعبه باشد باید علاوه بر مراتب فوق در تصدیق‌نامه محل شعبه نیز قید شود .
ماده 19- سواد مصدق از تصدیق ثبت هر شعبه شكرت خارجی باید توسط اداره كل ثبت به اداره ثبت اسناد محلی كه شعبه در آنجا دایر بوده و یا می‌شود ارسال گردد و اگر در آن محل ثبت اسناد نباشد سواد مزبور به محكمه ابتدایی آن محل فرستاده خواهد شد .
ماده 20- در ظرف یك ماه از تاریخ ثبت هر شركت خارجی یا شعبه آن دایره ثبت شركت‌ها باید مراتب ذیل با به خرج خود شركت در مجله رسمی وزارت عدلیه و یكی از روزنامه‌های یومیه تهران به تعیین وزارت عدلیه منتشر نماید :
1. خلاصه اساسنامه شركت .
2. اسم نماینده عمده شكرت در ایران و اگر شركت در ایران چند نفر نماینده مستقل داشته باشد اسم همه آنها .
3. اسم اشخاصی كه از طرف شركت حق امضاء دارند .
4. اسم شخص یا اشخاص مقیم در یاران كه برای دریافت كلیه ابلاغات مربوط به شركت صلاحیت دارند .
ماده 21- مراتب مذكور در ماده فوق باید در یكی از روزنامه‌های محلی نیز منتشر شود كه شعبه شركت در آنجا دایر بوده و یا تأسیس می‌شود و اگر در آن محل روزنامه نباشد این انتشار باید در یكی از روزنامه‌های یومیه تهران و با قید اینكه مربوط به كدام شعبه است به عمل آید .
ماده 22- هر شركت خارجی كه اظهارنامه ثبت را با شرایط در مواعد مقرره در قانون ثبت شركت‌ها و این نظامنامه تقدیم نماید از مهلت‌های ذیل بهره‌مند خواهد شد :
الف- برای تقاضای ثبت شعب و اسم نمایندگانی كه در ایران مشغول تجارت بوده و در ضمن اظهارنامه راجع به ثبت خود شركت نسبت به آنها اظهارنامه تقدیم نشده باشد یك ماه از تاریخ ثبت خود شركت .
ب- برای تقاضای ثبت شعب یا نمایندگانی كه ممكن است بعد از ثبت خود شركت در ایران تشكیل و یا معین گردند یك ماه از تاریخ تشكیل یا تعیین آنها .
ج- برای تقاضای ثبت تغییرات حاصله در شعب شركت یا نایندگانی كه درایران دارد كه از آن جمله نماینده عمده شركت و نمایندگان مستقل دیگر شركت در ایا است و همچنین برای تغییر شخص یا اشخاصی كه برای دریافت كلیه ابلاغات راجع به شركت صلاحیت دارند دو ماه از تاریخ تغییر .
د- برای تغییرات حاصله در خود شكرت سه ماه از تاریخ تغییر اگر مركز اصلی شركت در آسیا به استثناء شرق اقصی و یا در اروپا یا امریكای شمالی باشد و چهار ماه اگر در سایر ممالك باشد .
ماده 23- مقصود از نماینده عمده شركت خارجی كه در قانون ثبت شركت‌ها مذكور است كسی است كه شركت خارجی به او اختیار لازم داده و تعهدات او به سمت نمایندگی شركت تعهدات خود شكرت محسوب می‌شود .
ماده 24- مقررات ماده 7 در مورد بیلان سالیانه شركت نیز كه مطابق فقر دوازده ماده شش این قانون باید همه ساله به دایره ثبت شركت‌ها تسلیم شود رعیت خواهد شد .
ماده 25- ثبت شركت‌های ایرانی باید مطابق مقررات قانون تجارت به عمل آید و در مورد شركت‌های ایرانی كه در 15 خرداد ماه 1310 به بت نرسیده باشند مطابق ماده دوم قانون ثبت شركت‌ها تا آخر شهریور 1310 برای ثبت مهلت داده خواهد شد این مهلت ممكن است مطابق ماده مزبور ه تمدید شود .
ماده 26- مراجع به دفاتر ثبت شركت‌ها اعم از ایرانی و خارجی برای عموم مردم آزاد و هر ذینفعی می‌تواند از مندرجات آن سواد مصدق تحصیل كند .
ماده 27- شركت‌های بیمه عمر اعم از ایرانی و خارجی نمی‌توانند در ایران اقدام به عملیات نمانید مگر اینكه قبلاً از دولت تحصیل اجازه كرده و بعد به ثبت رسیده باشند .
ماده 28 - شركت‌های بیمه از قبیل و اعم از ایرانی و خارجی مكلف‌اند كلیه قراردادهای مربوطه به بیمه را به زبان فارسی تنظیم نمایند و در مقابل بیمه شدگان ایران فقط متن فارسی سندیت خواهد داشت .
ماده 28 مكرر- قراردادهای بیمه بحری كه در ایران صادر ولی وجه آن در صورت حدوث خسارت باید در خارجه پذیرفته شود تابع ماده قبل نبوده و قراردادهای مذكور را می‌توان به زبان غیر فارسی صادر نمود .
ماده 29- مادام كه برای شركت‌های بیمه نظامنامه مخصوصی مقرر نشده است ثبت شركت‌های مزبور به استثنای شركت‌های بیمه مطابق مقررات قانون ثبت شركت‌ها و این نظامنامه خواهد كرد .
ماده 30- حق‌الثبت شركت‌ها كه به موجب ماده 10 قانون ثبت شركت‌ها اخذ می‌شود باید در حین تسلیم اظهارنامه تأدیه گردد .
مواد 31 و 32- ملغی شده (به موجب آیین‌نامه مترجمان رسمی مصوب 12/5/1374 )
ماده 33- این نظامنامه از تاریخ 15 خرداد ماه 1310 به موقع اجرا گذاشته خواهد شد .
ماده 34- شركت‌های منعقده بین كسبه جزء كه اطلاق تاجر به آنها می‌شود و مطابق مقررات نمره 7044 مورخه 15/ خرداد ماه 1311 وزارت عدلیه تشخیص و تعیین شده‌اند در عداد شركت‌های تجارتی نبوده و به عنوان قرارداد مطابق مقررات قانون ثبت اسناد در دفاتر اسناد رسمی باید به ثبت برسد .



طرح اصلاحی آیین‌نامه ثبت شركت‌ها

ماده اول- اداره ثبت شركت‌ها و علایم تجارتی و اختراعات اداره كل ثبت در تهران از این تاریخ به نام «اداره ثبت شركت‌ها و مالكیت صنعتی» نامیده می‌شود و دارای وظایف زیر خواهد بود :
1. ثبت شركت‌های تجارتی ایران حوزه تهران و همچنین ثبت كلیه شركت‌های خارجی در ایران و موسسات غیر تجارتی ایرانی حوزه تهران و ثبت كلیه موسسات خارجی در ایران .
2. ثبت علایم تجارتی اختراعات و نم تجارتی و اشكال و ترسیمات صنعتی .
3. ثبت دفتر تجارتی پلمپ دفاتر تجارتی و غیر تجارتی حوزه تهران .
تبصره - اداره ثبت شركت‌ها و مالكیت صنعتی عنوان شعبه مخصوص دفتر دادگاه شهرستان تهران را برای اجرای مفاد مواد 6 و 7 قانون ثبت علائم تجارتی و اختراعات مصوب اول تیر ماه 1310 را دارد و رییس این اداره نسبت به قبول یا رد تقاضانامه مربوط به ثبت شركت‌های تجارتی و موسسات غیر تجارتی و علائم تجارتی و اختراعات اتخاذ تصمیم نموده و گواهینامه‌های ثبت را امضاء خواهد كرد .
ماده دوم- علاوه بر انجام وظایف قانونی اداره ثبت شركت‌ها و مالكیت صنعتی موظف است در موضوع حمایت مالكیت صنعتی با در نظر گرفتن احتیاجات و مقتضیات اوضاع اقتصادی كشور و تعهدات بین‌المللی طرح‌های قانونی و آیین‌نامه‌های اجرایی آن را به كمك كمیته (كمیته مشورتی) تهی و پیشنهاد نماید .
ماده سوم- كمیته مشورتی از نمایندگان وزارتخانه‌های زیر در محل اداره ثبت شركت‌ها مالكیتی صنعتی تشكیل می‌شود :
1. اراده حقوقی وزارت دادگستری
2. اداره حقوقی وزارت امور خارجه .
3. وزارت بازرگانی .
4. وزرات صنایع و معادن .
كمیته مزبور به دعوت رییس اداره ثبت شركت‌ها و مالكیتی صنعتی و یا هر یك از وزارتخانه‌های ذینفع تحت ریاست رییس اداره ثبت شركت‌ها و مالكیت صنعتی تشكیل خواهد شد. در هر دعوتنامه دستور جلسه نیز ذكر خواهد شد .
تبصره 1 - كمیته هر وقت مقتضی بداند می‌تواند از نمایندگان سایر وزارتخانه‌های و موسسات و كارشناسان و اشخاص مطلع برای شركت در جلسات خود دعوت نماید ولی اتخاذ تصمیم نهایی در هر موضوع با اعضای ثابت كمیته مشورتی خواهد بود .
تبصره 2- در صورتی كه طرح‌های قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی كه كمیته مزبور و یا كارشناسان مربوط تهیه می‌نمایند احتیاج به پرداخت حق‌الزحمه داشته باشد از محل هزینه مقدماتی ثبت كل تأمین و پرداخت خواهد شد .
ماده چهارم- در هر محلی كه اداره یا دایره شعبه ثبت موجود است برای ثبت شركت‌های داخلی و پلمپ دفاتر تجارتی و موسسات غیر تجارتی متصدی مخصوصی از طرف اداره كل ثبت تعیین خواهد شد .
ماده پنجم- اداره ثبت شركت‌ها در تهران و دوایر ثبت شركت‌ها در شهرستان‌ها در ثبت شركت‌نامه قائم مقام دفترخانه‌های رسمی می‌باشند .



قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شركت‌های خارجی

ماده واحده- شركت‌های خارجی كه در كشور محل ثبت خود شكرت قانونی شناخته می‌شوند، مشروط به عمل متقابل از سوی كشور متبوع، می‌توانند در زمینه‌هایی كه توسط دولت جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود در چهارچوب قوانین و مقررات كشور به ثبت شعبه یا نمایندگی خود اقدام كنند .



آیین‌نامه اجرایی قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شركت‌های خارجی

ماده 1- شركت‌های خارجی كه در كشور محل ثبت خود، شركت قانونی شناخته می‌شوند، مشروط به عمل متقابل در كشور متبوع، می‌توانند برای فعالیت‌ در ایران در زمینه‌های زیر بر اساس مقررات این آیین‌نامه و سایر قوانین و مقررات مربوط نسبت به ثبت شعبه یا نمایندگی خود اقدام نمایند .
1. ارائه خدمات بعد از فروش كالاها یا خدمات شكرت خارجی .
2. انجام عملیات اجرایی قراردادهایی كه بین اشخاص ایرانی و شركت خارجی منعقد می‌شود .
3. بررسی و زمینه‌سازی برای سرمایه گذاری شركت خارجی در ایران .
4. همكاری با شركت‌های فنی و مهندسی ایران برای انجام كار در كورهای ثالث .
5. افزایش صادرات غیر نفتی جمهوری اسلامی ایران .
6. ارائه خدمات فنی و مهندسی انتقال دانش فنی و فن‌آوری .
7. انجام فعالیت‌هایی كه مجوز آن توس دستگاه‌های دولتی كه به طور قانونی مجاز به صدور مجوز هستند، صادر می‌گردد، از قبیل ارائه خدمات در زمینه‌های حمل و نقل، بیمه و بازرسی كلا، بانكی، بازاریابی و غیره .
ماده 2- شعبه شركت خارجی، واحد محلی تابع شكرت اصلی است كه مستقیماً موضوع و وظایف شركت اصلی را در محل، انجام می‌دهد فعالت شعبه در محل، تحت نام و با مسئولیت شركت اصلی خواهد بود .
ماده 3- شركت‌های خراجی متقاضی ثبت شعبه در ایران موظفند اطلاعات و مدارك زیر را به همراه درخواست كتبی خود به اداره كل ثبت شركت‌ها و مالكیت صنعتی ارائه نمایند :
1. اساسنامه شركت، آگهی تأسیس و آخرین تغییرات ثبت شده در مراجع ذی‌ربط .
2. آخرین گزارش مالی تأیید شده شركت .
3. گزارش توجیهی حاوی اطلاعات مربوط به فعالیت‌های شركت و تبیین دلایل و ضرورت ثبت شعبه در ایران، تعیین نوع و حدود اختیارات و محل فعالیت شعبه، برآورد نیروی انسانی ایرانی و خارجی مورد نیاز، و نحوه تأمین منابع وجوه ارزی و ریالی برای اداره امور شعبه .
ماده 4- نماینده شركت خارجی، شخص حقیقی یا حقوقی است كه بر اساس قرارداد نمایندگی، انجام بخشی از موضوع و وظایف شركت طرف نمایندگی را در محل بر عهده گرفته است. نمایندگی شركت خارجی، نسبت به فعالیت‌هایی كه تحت نمایندگی شركت طرف نمایندگی در محل انجام می‌پذیرد، مسئولیت خواهد داشت .
ماده 5- اشخاص حقیقی ایرانی یا اشخاص حقوقی كه متقاضی ثبت نمایندگی شركت خارجی در ایران هستند موظفند، ترجمه فارسی اسناد و اصل مدارك و اطلاعات زیر را به همراه درخواست كتبی خود به اداره كل ثبت شركت‌ها و مالكیت صنعتی ارائه نمایند .
1. تصویر مصدق قرارداد موضوع ماده (4) این آیین‌نامه .
2. مدارك شناسایی شخص متقاضی؛ برای اشخاص حقیقی: تصویر شناسنامه و نشانی اقامتگاه قانونی و برای اشخاص حقوقی، اساسنامه شركت و آگهی تأسیس و آخرین تغییرات ثبت شده آن نزد مراجع ذی‌ربط .
3. ارائه سابقه فعالیت شخص متقاضی ثبت نمایندگی، در زمینه امور پیش‌بینی شده در قرارداد نمایندگی .
4. اساسنامه شركت خارجی طرف نمایندگی، تأسیس و آخرین تغییرات ثبت شده آن نزد مراجع ذی‌ربط .
5. گزارش فعالیت‌های شركت خارجی طرف نمایندگی و تبیین دلایل و ضرورت اخذ نمایندگی .
6. آخرین گزارش ملی تأیید شده شركت خارجی طرف نمایندگی .
7. معرفی وزارتخانه ذی‌ربط .
ماده 6- اشخاصی كه مجوز فعالیت آنها از سور مراجع ذیصلاح لغو می‌شود مكلف‌اند، در مهلت تعیین شده توسط اداره ثبت شركت‌ها و مالكیت‌های صنعتی، نسبت به انحلال شعبه یا نمایندگی و انجام امور تصفیه آن اقدام نمایند .
تبصره - شعبه شركت‌هایی كه مجوز فعالیت آنها تمدید نمی‌شود، (6) ماه مهلت دارند تا نسبت به انحلال شركت ثبت شده و انجام امور تصفیه آن اقدام نمایند .
ماده 7- شعبه شركت‌های خارجی كه نسبت به ثبت شعبه خود در ایران اقدام نموده و به فعالیت می‌پردازند موظفند، هر سال گزارش سالانه شركت اصلی مشتمل بر گزارش‌های مالی حسابرسی شده توسط حسابرسان مستقل مقیم در كشور متبوع را به دستگاه ذی‌ربط ارائه نمایند .
ماده 8- كلیه اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول این آیین‌نامه موظف‌اند گزارش فعالت شعبه یا نمایندگی در ایران را همراه با صورت‌های مالی حسابرسی شده خود ظرف مدت (4) ماه پس از پایان سال مالی به دستگاه‌های ذی‌ربط ارسال دارند. حسابداری مذكور تا زمانی كه آیین‌نامه تبصره (4) ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی- مصوب 1372- اعلام نشده است، توسط سازمان حسابرسی و موسسات حسابرسی مورد قبول دستگاه ذی‌ربط، كه شركای آن افراد حقیقی تأیید شده توسط اداره نظارت سازمان حسابرسی باشند، انجام می‌گیرد .
ماده 9- اداره امور شعبه یا نمایندگی ثبت شده طبق این آیین‌نامه، باید توسط یك یا چند شخص حقیقی مقیم ایران انجام گیرد .
ماده 10- به منظور برخورداری شركت‌های خارجی از مزایای این آیین‌نامه و استمرار فعالیت آنها، شركت‌های خارجی كه تا قبل از لازم‌الاجرا شدن این آیین‌نامه، در ایران، از طریق شعبه یا نمایندگی خود فعالیت می‌كرده‌اند مكلف‌اند، اطلاعات و مدارك موضوع مواد (3) و (5) این آیین‌نامه را به دستگاه‌های ذی‌ربط ارائه داده وضعیت خود را با آیین‌نامه تطبیق دهند .



نظامنامه قانون تجارت وزارت عدلیه

ماده 1- در هر محلی كه اداره ثبت اسناد و یا دفتر اسناد رسمی موجود است شركت‌های تجارتی كه در آن محل تشكیل می‌شود باید به موجب شركت‌نامه رسمی تشكیل گردد .
ماده 2- شركت‌های تجارتی باید در تهران در دایره ثبت شركت‌ها و در خار تهران در اداره ثبت اسناد مركز اصلی شركت به ثبت برسند .
تبصره - در نقاطی كه اداره یا دایره یا شعبه ثبت اسناد نباشد ثبت در دفتر اسناد رسمی و اگر دفتر اسناد رسمی هم نباشد ثبت در دفتر محكمه ابتدایی یا صلحیه یا رعایت ترتیب كافی خواهد بود، لیكن شركت باید در ظرف سه ماه از تاریخ تأسیس اداره یا دایره یا شعبه ثبت اسناد در آن محل خود را دفتر ثبت اسناد به ثبت برساند .
ماده 3- ثبت شركت به موجب تقاضانامه كه در دو نسخه تنظیم می‌شود به عمل خواهد آمد .
ماده 4- به تقاضانامه باید اسناد ذیل ضمیمه شود :
الف- در شركت‌ها سهامی :
1. یك نسخه از اصل شركت‌نامه .
2. یك نسخه مصدق از اساسنامه شركت .
3. نوشته به امضای مدیر شركت، حاكی از تعهد پرداخت تمام سرمایه و پرداخت واقعی لااقل ثلث آن .
4. اسامی شركاء با تعیین اسم و اسم خانوادگی وعده سهام هر یك از آنها .
5. سواد مصدق از تصمیمات مجمع عمومی صاحبان سهام در موارد مذكور در مواد 40 و 41 و 44 قانون تجارت .
ب- در شركت‌های با مسئولیت محدود :
1. یك نسخه مصدق از شركت‌نامه .
2. یك نسخه مصدق از اساسنامه (اگر باشد ).
3. اسامی شریك یا شركایی كه برای اداره كردن شركت معین شده‌اند .
4. نوشته به امضای مدیر شركت حاكی از پرداخت تمام سرمای نقدی و تسلیم سرمایه غیر نقدی با تعیین قیمت حصه‌های غیر نقدی .
ج- در شركت‌های تضامنی :
1. یك نسخه مصدق از شركت‌نامه .
2. یك نسخه مصدق از اساسنامه شركت (اگر باشد ).
3. نوشته به امضای مدیر شركت حاكی از پرداخت تمام سرمایه نقدی و تسلیم تمام سرمایه غیر نقدی با تعیین قیمت حصه‌های غیر نقدی .
4. اسامی شریك یا شركایی كه برای اداره كردن شركت معین شده‌اند .
د- در شركت‌های مختلط سهامی :
1. یك نسخه مصدق از شركت‌نامه .
2. یك نسخه مصدق از اساسنامه (اگر باشد ).
3. اسامی شریك یا شركای ضامن كه سمت مدیریت دارند .
ﻫ- در شركت‌های مختلط سهامی :
1. یك نسخه مصدق از شركت‌نامه .
2. یك نسخه مصدق از اساسنامه .
3. اسامی مدیر یا مدیران شركت .
4. نوشته به امضای مدیر شركت حاكی از تعهد پرداخت تمام سرمایه و پرداخت واقعی لااقل ثلث از آن سرمایه .
5. سواد مصدق از تصمیمات مجمع عمومی در موارد مذكور در مواد 40 ، 41 و 44 .
6. نوشته به امضای مدیر شركت حاكی از پرداخت تمام سرمایه نقدی شركای ضامن و تسلیم تمام سرمایه غیر نقدی با تعیین قیمت حصه‌های غیر نقدی .
و- در شركت‌های نسبی :
1. یك نسخه مصدق از شركت‌نامه .
2. یك نسخه مصدق از اساسنامه (اگر باشد ).
ماده 5- بعد از ثبت شركت مصدق باید نسخه ثانی تقاضانامه را با قید تاریخ و نمره ثبت امضاء به مهر اداره ممهور كرده به تقاضاكننده بدهد این سند، سند ثبت شركت خواهد بود .
ماده 6- در ظرف ماه اول ثبت شركت خلاصه شركت‌نامه منضمات آن باید به توسط اداره ثبت هر شركت محل در مجله رسمی عدلیه و یكی از جراید كثیرالانتشار مركز اصلی شركت به خرج خود شركت منتشر شود
تبصره 1- در نقاطی كه اداره ثبت نباشد اجرای این ماده به عهده مقامی است كه شركت‌نامه در آنجا به ثبت رسیده است .
تبصره 2- هرگاه در نقاطی كه شركت‌های تعاونی روستایی طبق قانون مصوب 1344 تشكیل می‌شود روزنامه منتشر نشود پس از ثبت شركت آگهی‌های مربوط طبق آیین‌نامه تهیه شده به تعداد كافی در نقاط كثیرالعبور اهالی محل الصاق خواهد شد .
تبصره 3- آگهی‌های مربوط به شركت‌های تعاونی كارگران كه طبق قانون مصوب سال 1344 تشكیل می‌شود پس از ثبت در دفتر شركت‌ها به وسایل مقتضی تهیه و در محل اصلی شركت به تعداد كافی در نقاط كثیرالعبور الصاق خواهد شد .
ماده 7- خلاصه مذكور در ماه قبل باید متضمن نكات ذیل باشد :
الف- نسبت به شركت‌های از هر قبیل :
1. نمره و تاریخ ثبت شركت .
2. مقدار سرمایه (یا تشخیص مقداری از آنكه پرداخته شده و مقداری ك شركاء پرداخت آن را تعهد كرده‌اند ).
3. اسامی مدیر یا مدیران .
4. تاریخ آغاز و ختم شركت در صورتی كه برای مدت محدود تشكیل شده باشد .
ب- در شركت‌های تضامنی و شركت مختلط اعم از سهامی و غیر سهامی علاوه بر نكات فوق باید اسم تمام شركای ضامن نیز منتشر شود .
ماده 8- هرگاه شركت در چندین حوزه محكمه ابتدایی شعب داشته باشد انتشارات مذكور فوق باید به نحوی كه در ماده 6 مقرر است در محل وقوع شعبه نیز علیحده به عمل آید و برای انجام این مقصود مقامی كه خود شركت در آنجا به ثبت رسیده است باید سواد مصدق از تقاضانامه و منضمات آن را به ثبت اسناد محل وقوع شعبه یا شعب ارسال دارد تا اقدام به انتشار نماید .
ماده 9- در هر موقع كه تصمیماتی راجع به تمدید مدت شركت زاید بر مدت مقرر یا انحلال شركت قبل از مدت معینه یا تغییر در تعیین كیفیت تفریغ حساب یا تغییر اسم شركت یا تبدیل دیگر در اساسنامه یا تبدیل یا خروج بعضی از شركای ضامن از شركت اتخاذ شود و همچنین در هر موقعی كه مدیر یا مدیران شركت تغییر می‌یابد و یا تضمینی نسبت به مورد معین در ماده 58 قانون تجارت اتخاذ شود مقررات این نظامنامه راجع به ثبت و انتشار باید در مورد تغییرات حاصله نیز رعایت شود .



قانون صدور چك

ماده 2- چك‌های صادره عهده بانك‌هایی كه طبق قوانین ایران در داخل كشور دایر شده یا می‌شود همچنین شعب آنها در خارج از كشور در حكم استناد لازم‌الاجرا است و دارنده چك در صورت مراجعه به بانك و عدم دریافت تمام یا قسمتی از وجه آن به علت نبودن محل یا به هر علت دیگری كه منتهی به برگشت چك و عدم پرداخت گردد می‌تواند طبق قوانین و آیین‌نامه‌های مزبور به اجرا اسناد رسمی وجه چك و عدم پرداخت گردد می‌تواند طبق قوانین و آیین‌نامه‌های مربوط به اجرای اسناد رسمی وجه چك یا باقی‌ مانده آن را از صادر كننده وصول نماید .
برای صدور اجراییه دارنده چك باید عین چك و گواهینامه مذكور در ماده 4 و یا گواهینامه مندرج در ماده 5 را به اجرای ثبت اسناد محل تسلیم نماید. اجرای ثبت در صورتی دستور اجرا صادر می‌كند كه مطابقت امضای جك با نمونه امضای صادر كننده در بانك از طرف بانك گواهی شده باشد .
دارنده چك اعم است از كسی كه چ در وجه او صادر گردیده یا به نام او پشت نویسی شده یا حامل چك (در مورد چك‌های در وجه حامل) یا قائم مقام قانونی آنان .



آیین‌نامه مواد 3 و 11 قانون دلالی
(مصوب 21/5/1319 با اصلاحات بعدی )

ماده 2- اداره كل ثبت آیین‌نامه‌های مقرر در ماده 12 قانون دلالان را تهیه و پس از تصویب وزارت دادگستری به موقع اجرا خواهد گذارد .



قرارداد پاریس برای حمایت مالكیت صنعتی

ماده 4- الف- 1. هر شخصی كه با رعایت مقررات معمول در یكی از كشورهای اتحادیه اظهارنامه مربوط به تقاضای ورقه اختراع یا ثبت مدل اشیای مصرفی یا طرح‌ها و نمونه‌های صنعتی یا علامت كارخانه و یا علامت تجاری را شخصاً یا توسط قائم مقام قانونی خویش تسلیم نموده باشد، در مورد تسلیم اظهارنامه در سای كشورهای اتحادیه در مهلت‌های مقرره ذیل از حق تقدم برخوردار خواهد شد .
2.تسلیم هر درخواستی كه به موجب قانون داخلی هر كشور عضو اتحادیه یا به موجب عهدنامه‌های دو جانبه یا چند جانبه منعقد بین كشورهای اتحادیه معتبر شناخته شده باشد، موجد حق تقدم می‌گردد .
3. مفهوم تسلیم درخواست قانونی كه طبق مقررات داخلی تقدیم می‌گردد، تسلیم كلیه درخواست‌هایی است كه برای تعیین تاریخ آن در كشور مربوطه كفایت داشته بدون آنكه نتایج بعدی درخواست مورد نظر باشد .
ب- بنابراین درخواست‌های بعدی اشخاص ثالثت كه قبل از انقضای مواعد مذكور در كیك از كشورهای عضو اتحادیه به عمل آید به وسیله اعمالی كه در این فاصله انجام خواهد گرفت از اعتبار نخواهد افتاد خواه مخصوصاً به موجب تسلیم درخواست دیگر یا انتشار اختراع یا بهره‌برداری از آن یا فروش نسخه‌هایی از طرح نمونه صنعتی یا استعمال علامت كه در هر حال این اعمال موجد هیچ گونه حق یا مالكیت شخصی برای اشخاص ثالث نخواهد بود .
حقوق اكتسابی اشخاص ثالث قبل از اولین روز تقاضا كه مبنای حق تقدم است به موجب قانون داخلی هر یك از كشورهای عضو اتحادیه محفوظ است .
ج - 1. مهلت‌های حق تقدم مذكور فوق برای ورقه‌های اختراع و مدل‌های اشیای مصرفی 12 ماه و برای اشكال و طرح‌های صنعتی و علائم كارخانه یا علائم بازرگانی 6 ماه خواهد بود .
2. این مواعد از تاریخ تسلیم اولین درخواست آغاز می‌شود و روز تسلیم درخواست جزء مدت محسوب نمی‌شود .
3. اگر آخرین روز موعد تعطیل رسمی باشد یا مصادف با روزی باشد كه دفتر دریافت تقاضا در كشوری كه از آن درخواست حمایت می‌شود باز نباشد موعد تا اولین روز شروع به كار تمدید خواهد شد .
4. نخستین درخواست، درخواستی است ه تاریخ تسلیم آن مبدأ‌ مدت حق تقدم است و درخواستی كه بعداً تسلیم می‌شود در صورتی در حكم نخستین درخواست است كه موضوع درخواست بعدی و درخواست سابق به مفهوم بند 2 مذكور در بالات باشد و نیز در همان كشور عضو اتحادیه تسلیم شده باشد مشروط بر آنكه درخواست سابق در تاریخ تسلیم درخواست لا حق مسترد شده یا از آن اعراض شده و یا رد گردیده بدون آنكه در معرض افكار عمومی قرار گیرد یا موجد بقای حقی گردد در چنین صورتی درخواست قبلی منشأ مطالبه حق تقدم نخواهد شد .
د- 1. هر كس كه بخواهد در مورد یك اظهارنامه ارسالی قبلی برای خود حق تقدم قائل شود ملزم است ضمن اعلامیه‌ای تاریخ و نام كشور دریافت كننده اظهارنامه را متذكر گردد هر یك از كشورها آخرین مهلت انتشار این نوع اعلامیه را تعیین خواهد نمود .
2. این مشخصات در انتشارات اداره ذی‌صلاحیت منعكس خواهد گردید. علی‌الخصوص مواردی كه مربوط به گواهینامه‌های اختراع و توصیفات مربوط می‌باشد .
3. كشورهای عضو اتحادیه می‌توانند از كسی كه به حق تقدم استناد می‌كند ارائه رونوشت تقاضانامه‌ای را كه قبلاً تسلیم كرده و مربوط به (مشخصات و نقشه‌های اختراع و مدل و غیره است) مطالبه نماید. رونوشت مزبور اگر از طرف اداره‌ای كه درخواست را دریافت داشته است گواهی شده باشد از كلیه تشریفات مربوط به تسجیل و تصدیق معافت خواهد بود و در هر حال می‌توان آن را بدون دریافت هزینه در هر موقع تا سه ماه از تاریخ درخواست بعدی تسلیم نمود. ممكن است به ضمیمه رونوشت مزبور واهی‌نامه تاریخ تسلیم درخواست كه از طرف همین اداره صادر شده باشد با ترجمه آن مطالبه گردد .
4. برای اعلام حق تقدم هنگام تسلیم درخواست تشریفات دیگری لازم نیست. هر یك از كشورهای عضو اتحادیه نتایج غفلت در انجام تشریفات مقرر در این ماده را معین خواهند كرد بدون اینكه از نتایج از حدود محرومیت از حق تقدم تجاوز كند .
5. بعداً مدارك دیگری ممكن است مطالبه شود .
هر كس ادعای حق تقدم یك اظهارنامه قبلی را بكند موظف است شماره این اظهارنامه را تعیین كند .
این مشخصات طبق شرایط مقرر در بند 2 مذكور در بالا منتشر خواهد شد .
- 1. هرگاه در كشوری به موجب حق تقدمی كه بر پایه تسلیم درخواست ثبت نمونه اشیای مصرفی استوار است درخواست ثبت نقشه یا طرح‌های صنعتی شود مهلت حق تقدم همان است كه برای طرح‌ها و نمونه‌های صنعتی مقرر است .
2. به علاوه در هر یك از شكورهای عضو اتحادیه به استناد حق تقدم ناشی از درخواست ثبت اختراع می‌توان درخواست ثبت مدل اشیای مصرفی را كرد و عكس آن هم جایز است .
و - هیچ كشور عضو اتحادیه نمی‌تواند حق تقدم یا درخواست گواهینامه اختراع را به علت اینكه متقاضی تقاضای چند حق تقدم می‌كند ول اینكه حق تقدم‌های مذكور از كشورهای مختلف ناشی شده باشد و نیز هیچ كشور عضو اتحادیه به علت اینكه درخواست تسلیم شده مشتمل بر یك یا چند حق تقدمی است كه متضمن یك یا چند عنصری است كه در تقاضا یا درخواست‌هایی كه حق تقدم آنها مورد مطالبه است نپذیرد. به شرط اینكه در هر دو مورد به مفهوم قانون آن شكور وحدت اختراع وجود داشته باشد .
اما راجع به عناصر خارج از درخواست‌هایی كه حق تقدم آن مورد ادعاست تسلیم درخواست لا حق موجد حق تقدم در شرایط عادی می‌گردد .
ز - 1. اگر بعد از رسیدی معلوم شود كه تقاضای ثبت اختراع مركب است متقاضی حق دارد آن را به چند تقاضا تجزیه كند و تاریخ هر تقاضا همان تاریخ تقاضای اولیاست و می‌تواند از حق تقدمی كه مقرر است بهره‌مند شود .
2. متقاضی نیز می‌تواند بابت كار خود درخواست گواهینامه اختراع را تقسیم كند و تاریخ هر درخواست تقسیم را همان تاریخ درخواست اولی بگذارد و در صورت اقتضا از حق تقدم استفاده كند. هر كشور اتحادیه می‌تواند شرایط اجازه این تقسیم را تعیین كند .
ح- حق تقدم را نمی‌توان به علت اینكه بعضی از عناصر اختراع در كشور مبدأ ذكر نگردیده رد نمود ب شرط آنكه مجموع اوراق تقاضا عناصر مذكور را به طور واضح آشكار سازد .
ماده 4 مكرر- 1. تقاضای گواهینامه‌های ثبت اختراع كه در كشورهای مختلف عضو اتحادیه توسط اتباع اتحادیه به عمل می‌آید. بلا ارتباط با گواهی‌نامه‌هایی است كه برای همان اختراع در سایر كشورهای ملحق و یا غیر ملحق به اتحادیه صادر گردیده است .
2. این قاعده باید به مفهوم مطلق آن باشد خصوصاً از این جهت كه گواهینامه‌های مورد تقاضا ضمن مدت حق تقدم چه از نقطه نظر علل بطلان اسقاط حق وجه از لحاظ مدت عادی مستقل هستند .
3.این قاعده شامل كلیه گواهینامه‌های موجود به هنگام شروع مرحله اجرای نیز می‌گردد .
4. در صورت الحاق كشورهای جدید نسبت به ورقه‌های اختراع موجود طرفین به همین ترتیب رفتار خواهد شد .
5. گواهینامه حق اختراعی كه با استفاده از حق تقدم در كشورهای مختلف اتحادیه صادر شده است از لحاظ مدت به همان اندازه‌ای خواهد بود كه ورقه‌های اختراع بدون استفاده از حق تقدم دارا می‌باشد .
ماده 4 ثالث- مخترع حق دارد كه در ورقه اختراع از او به عنوان مخترع نام برده شود .
ماده 4 رابع- امتناع از صدور گواهی‌نامه اختراع و تعلیق گواهی صادره به علت آنكه فروش محصولات اختراعی ثبت شده یا فرآورده یك فرمول به ثبت رسیده مشمول محدودیت‌های قانونی منع گردیده است مجاز نمی‌باشد .
ماده 5- الف- 1 . اگر دارنده ورقه اختراع اشیایی را كه در یكی از كشورهای عضو اتحادیه ساخته شده است به كشوری وارد كند كه ورقه اختراع را صادر كرده است این عمل حق او را سل نخواهد كرد .
2. هر یك از كشورهای عضو اتحادیه اختیار دارد كه تدابیر قانونی به منظور الزام در اعطای امتیاز بهره‌برداری از حق اختراع را پیش‌بینی نماید تا بدین وسیله از سوء استفاده ناشیه از حق اختراعی كه واگذارده شده است و ممكن است به وسیله صاحب اختراع اعمال شود جلوگیری گردد . مثل عدم اقدام در بهر‌برداری از اختراع ثبت شده .
3. الغای ورقه اختراع را نمی‌توان پیش‌بینی كرد مگر اینكه مقررات راجع به الزام در بهره‌برداری از حق اختراع كافی برای جلوگیری از سو استفاده نباشد. بطلان ورقه اختراع و یا دعوی ابطال ورقه اختراع قبل از انقضای دو سال از تاریخ دادن اولین اجازه بهره‌برداری الزامی جایز نیست .
4. به علت فقدان یا عدم كفایت بهره‌برداری قبل از انقضای مهلت چهار سال از تاریخ تسلیم درخواست ورقه اختراع و یا سه سال از تاریخ صدور ورقه اختراع تقاضای بهره‌برداری الزامی را نمی‌توان نمود .
در محاسبه مهلت حمایت اختراع ملتی كه طولانی‌تر است باید منظور گردد اگر دارنده ورقه اختراع عذر موجهی برای قصر خود بیاورد تقاضای متقاضی بهره‌برداری الزامی رد می‌شود این گونه اجازه الزامی حتی با واگذاری به غیر. غیر انحصاری و غیر قابل انتقال است مگر اینكه ضمن سرمایه تجارتی یا انتقال قسمتی از موسسه منتقل به كسی شود كه از آن استفاده كند .
5. مقررات فوق با در نظر گرفتن تغییرات لازم درباره نمونه‌های اشیای مصرفی قابل ارا است .
ب - حمایت از طرح‌ها و نمونه‌های صنعتی به علت اسقاط حق سلب نمی‌شود خواه این علت ناشی از عدم بهره‌برداری یا ناشی از ورود اشیای باشد مشابه طرح‌ها و نمونه‌های صنعتی كه مورد حمایت قرار گرفته است .
ج- 1. اگر در كشوری استعمال علامت ثبت شده اجباری باشد ثبت مزبور ا نمی‌توان باطل كرد مگر در موردی كه مدی كافی گذشته باشد و ذینفع نتواند علل استعمال را ثابت كند .
2. اگر صاحبت علامت صنعتی یا علامت تجاری آن علامت را دری كی از كشورهای عضو اتحادیه به صورتی به كار برد كه از لحاظ عناصر با شكل ثبت شده مغایر باشد ولی صفت مشخص علامت ثبت شده را تغییر ندهد این كار باعث ابطال علامت و سلب حمایت از آن نخواهد شد .
3. اگر موسسات صنعتی یا تجارتی كه مطابق مقررات قوانین داخل كشوری كه از آن تقاضای حمایت شده است مشاعاً مالك علامت تجارتی باشند و همان علامت را درباره محصولات واحد یا مشابه به مار برند این كار نه مانع ثبت آن می‌شود و نه در حمایتی كه به یكی از كشورهای عضو اتحادیه از آن علامت می‌كند تأخیر دارد مشروط بر اینكه این استعمال مردم را به اشتباه نیاندازد و مخالف نفع عمومی نباشد .
د- هیچ نشانه یا امتیاز گواهی‌نامه اختراع، دمل اشیای مصرفی ثبت علامت صنعتی یا تجارتی یا تسلیم اظهارنامه ثبت طرح و مدل صنعتی موجب شناسایی حقی نسبت به محصول نخواهد بود .
ماده 5 مكرر- 1. مهلت ارفاقی كه حداقل شش ماه خواهد بود برای پرداخت حق‌الثبت و حفظ حقوق مالكیت صنعتی در نظر گرفته خواهد شد و در صورت تأیید قوانین و مقررات داخل اعطای مهلت ارفاقی مستلزم پرداخت حق‌الثبت اضافی نخواهد بود .
2. كشورهای عضو اتحادیه اختیار دارند به منظور اعاده اعتبار گواهینامه‌های اخترع كه اعتبار آنها به علت عدم پرداخت حق‌الثبت ساقط گردیده است مقرراتی پیش‌بینی نماید .
ماده 5 ثالث- در هر یك از كشورهای عضو اتحادیه موارد زیر به حقوق دارنده گواهینامه اختراع لطمه‌ای وارد نمی‌سازد .
1. به كار بردن وسایلی كه موضوع ورقه اختراع می‌باشد در ساختمان بدنه منضمات ماشین آلات و جهاز حركت و آلات و ادوات هدایت كشتی‌های سایر كشورهای اتحادیه هنگامی كه كشتی‌های مزبور موقتاً بر حسب تصادف به آب‌های كشور صاحب اختراع وارد می‌شوند مشروط بر اینكه وسایل منحصراً برای رفع احتیاجات كشتی به كار رفته باشد .
2. به كار بردن وسایل موضوع گواهی‌نامه اختراع در ساختمان یا در عمل وسایل نقلیه هوایی یا زمینی سایر كشورهای عضو اتحادیه و یا لوازم مربوط به ماشین‌های مزبور مادامی كه این وسایل نقلیه موقتاً یا تصافاً به این كشور وارد شود .
ماده 5 رابع- هنگامی كه محصولی در یكی از كشورهای عضو اتحادیه وارد می‌شود اگر در آن كشور گواهینامه اختراعی برای حمایت از طریقه ساختن آن محصول باشد صاحبت گواهی‌نامه اختراع نسبت به محصول وارد شده همان حقوقی را داراست كه قوانین این كشور به موجب گواهینامه اختراع نسبت به همین محصول اگر در این كشور ساخته شود به وی می‌دهد .
ماده 5 خامس- اشكال و ترسیمات و نمونه‌های صنعتی در كلیه كشورهای اتحادیه حمایت خواهند شد .
ماده 6- 1. شرایط تسلیم اظهارنامه و ثبت علائم صنعتی یا بازرگانی در هر یك از كشورهای اتحادیه بر طبق قانون آن كشور تعیین خواهد شد .
2. مع‌ذلك علامتی را كه به وسیله تبعه‌ای از اتباع یكی از كشورهای اتحادیه در یكی دیگر از شورهای اتحادیه تقاضای ثبت آن شده است نمی‌توان به علت اینكه براین همان علامت در كشور مبدأ درخواست ثبت نگردیده است و یا اینكه به ثبت نرسیده و یا تجدید ثبت نشده است مردود و یا از اعتبار ساقط نمود .
3. علامتی كه در یكی از كشورهای اتحادیه طبق قانون به ثبت رسیدهاست نسبت به علائم ثبت شده در سایر كشورهای اتحادیه و منجمله كشور مبدأ مستقل تلقی خواهد شد .
ماده 6 مكرر- 1. كشورهای اتحادیه متعهد می‌شوند خواه رأساً قانون داخلی كشور اجازه دهد خواه طبق تقاضای كتبی ذینفع، علامت صنعتی یا بازرگانی كه آن علامت تشكیل یافته است از نقل یا تقلید یا ترجمه‌ای كه موثر در ایجاد اشتباه از علامتی كه مقام صالح كشور ثبت كننده یا استعمال كننده منعقدباشد كه آن علامت از علائم مشهوره است و آن علامت مشهوره متعلق به شخصی است كه می‌تواند از كنوانسیون حاضر استفاده كند و آن علامت را برای ر نوع كالا یا كالاهای مشابه به كار برده باشد باید چنین علامتی را رد كنند یا ثبت آن را باطل سازند و یا استعمال آن را ممنوع كنند .
وقتی كه قسمت اصلی علامت شامل نقل علامت مشهوریا تقلیدی باشد كه موثر در ایجاد اشتباه با آن باشد نیز به همین ترتیب رفتار خواهد شد .
2. برای تقاضای ابطال و حذف چنین علامتی مهلتی برابر لااقل پنج سال از تاریخ ثبت باید داده شود. كشورهای اتحادیه می‌توانند مهلت را كه در آن باید منع استعمال درخواست شود پیش‌بینی كنند .
3. ابطال و حذف یا منع استعمال علائمی را كه با سوء نیت به ثبت رسیده یا استعمال شده‌اند در هر موقع می‌توان تقاضا كرد .
ماده 6 ثالث- الف- 1. اگر بدون اجازه مقامات صالح- علائم رسمی- بیرق و نشان‌های دیگر دولتی كشورهای عضو اتحادیه و نشانه و انگ رسمی و دولتی و تقلید آثار و علائم تاریخی و خانوادگی را برای علامت تجاری یا صنعتی یا عناصر این علامت به كار برند كشورهای اتحادیه توافق دارند كه تقاضای ثبت آن را نپذیرند و اگر این تقاضا ثبت شده است ثبت آن را با اقدامات مقتضی باطل و استعمال آن را منع كنند .
ب- مقررات مندرج در بند الف نسبت به نشان‌های دولتی به استثناء نشان‌ها و پرچم‌ها و علائم دیگر و حروف اختصاری كلمات با اسم‌هایی كه موافقت‌نامه‌های بین‌المللی معتبر فعلی به منظور حمایت آنها تنظیم شده است و پرچم‌ها و علائم دیگر و حروف اختصاری كلمات و نام سازمان‌های عمومی بین‌المللی كه یك یا چند كشور اتحادیه جزء آنهاست نیز اجرا می‌شود .
ج - 1. هیچ كشور عضو اتحادیه را نمی‌توان ملزم كرد به اینكه مقررات مندرج در بند ب مذكور را به ضرر اشخاص كه در كشور خود قبل از اجرای این قرارداد حقوقی را با حسن نیت كسب كرده‌اند اعمال كند .
كشورهای اتحادیه در مواقعی كه استعمال یا ثبت علامت پیش‌بینی شده در بند الف مذكور ارتباطی بین سازمان مورد بحث و آرم و پرچم‌ها و نشان‌های رسمی یا حروف اختصاری كلمه یا طرز تسمیه به ذاته در اذهان مردم تلقین ننماید یا اگر استعمال یا ثبت علامت مزبور معمولاً طوری نباشد ه عامله مردم را در مورد وجود ارتباط بین استعمال كننده علامت و سازمان مورد نظر به اشتباه بیندازد مكلف به اعمال مقررات مذكور نخواهند بود .

ممنوعیت استعمال نشان‌ها و مهرهای رسمی نظارت و تضمین فقط در مواردی خواهد بود كه علائمی كه شامل آنند به منظور استفاده روی كالاهای همان نوع یا مشابه آن به كار برده شوند .
الف- برای اجرای این مقررات كشورهای عضو اتحادیه توافق دارند فهرست نشان‌ها و علائم و انگ‌های دولتی مربوط به نظارت و تضمین را كه فعلاً یا در آینده می‌خواهند به طور مطلق یا در حدودی كه تحت حمایت این ماده قرار دهند و همچنین تغییراتی كه بعداً ممكن است در این فهرست رخ دهد متقابلاً از طریق دفتر بین‌المللی برای اطلاعی یكدیگر ارسال دارند و هر یك از كشورهای عضو اتحادیه به وقع خود فهرست‌های اعلام شده را در دسترس عموم قرار خواهند داد .
مع‌ذلك این اعلام در مورد پرچم‌های دول الزامی نخواهد بود .
ب - مقررات بند ب از فقره 1 این ماده فقط شامل نشان‌ها- پرچم‌ها و سایر علائم و همچنین علائم اختصاری و نام سازمان‌های بین‌المللی دولت‌هایی خواهد بود كه سازمان‌های مذكور از طریق دفتر بین‌المللی به شكورهای اتحادیه اعلام كرده‌اند .
4. هر یك از كشورهای اتحادیه می‌توانند تا دوازده ماه از تاریخ دریافت اعلامیه اعتراضات احتمال خود را توسط دفتر بین‌المللی به كشور یا به سازمان‌های بین‌المللی عمومی ذینفع اعلام دارد .
5. در مورد پرچم‌های دولتی اقدامات مقرر در بد یك فوق، فقط شامل علامت‌هایی خواهد بود كه بعد از تاریخ ششم نوامبر 1925 به ثبت رسیده باشد .
6. برای نشان‌های دولتی غیر از پرچم‌ها و برای نشان‌ها و مهرهای رسمی كورهای اتحادیه برای نشانها‌، پرچم‌ها و سایر علائم اختصاری یا نام‌های سازمان‌های بین‌المللی عمومی این مقررات فقط شامل آن علامت‌هایی خواهد بود كه متجاوز از دو ماه پس از دریافت اعلامیه مذكور در بند سه فوق به ثبت رسیده باشد .
7. كشورها اختیار دارند در صورت سوء نیت حتی علامت‌هایی را كه قبل از ششم نوامبر 1925 به ثبت رسیده است دارای نشان‌های دولتی و علائم و انگ‌ها باشد باطل حذف كنند .
8. اتباع داخل هر یك از كشورها كه به آنها اجازه استعمال علامت‌ها- نشان‌ها و درفش‌های كشورشان داده شده است می‌توانند آنها را مورد استفاده قرار دهند ولو اینكه شباهتی هم با علائم و پرچم‌های كشور دیگری داشته باشد .
9. كشورهای عضو اتحادیه تعهد می‌نمایند ك هدر تجارت استعمال غیر مجاز علامت و نشان‌های دولتی سایر ممالك عضو اتحادیه را در صورتی كه استعمال علامت‌های مذكور باعث ایجاد اشتباه در مورد مبدأ محصولات گردد ممنوع نمایند .
10. مقررات قانونی فوق مانع آن نخواهد بود ك كشورها به موجب قسمت سه از بند ب ماده 6 خامس از حق امتناع از قبول یا ابطال ثبت در مورد علائمی كه بدون داشتن اجازه شامل آرم‌های رسمی دولتی پرچم‌ها و سایر نشان‌های دولتی و یا نشان‌ها و نقوش و علائم رسمی نظارت مورد قبول یكی ز ممالك عضو اتحادیه و همچنین نشان‌های مشخصه سازمان‌های عمومی بین‌المللی در دفتر 1 مذكور استفاده ننمایند .
ماده 6 رابع- 1. اگر به موجب مقررات مربوط به یكی ز كشورهای اتحادی واگذاری علامتی موقعی معتبر باشد كه با واگذاری موسسه یا سرمایه تجارتی كه علامت به آن تعلق دارد هر ماه باشد برای اینكه اعتبار آن محرز گردد كافی است كه آن قسمت از موسسه یا سرمایه تجارتی ك در مملكت مذكور واقع است با حق انحصار تولید یا فروش محصولات مربوطه تحت علامت واگذار شده به انتقال گیرنده واگذار گردد .
2. این اصل كشورهای عضو اتحادی را مكلف نخواهد كرد واگذاری علامتی را كه استعمال آن از طرف انتقال‌گیرنده باعث گمراهی مردم مخصوصاً در مورد تشخیص مبدأ، نوع یا صفات اساسی محصولاتی كه با این علامت مشخص می‌شوند معتبر بشناسند .
ماده 6 خامس- الف- 1. هر علامت صنعتی یا تجارتی كه در كشور مبدأ مطابق قانون به ثبت رسیده به همان صورت در سای كشورهای اتحادیه ثبت آن پذیرفته شده و مورد حمایت خواهد بود به شرط آنكه مقررات این ماده رعایت شده باشد .
این گونه كشورها می‌توانند قبل از اقدام به ثبت قطعی ارائه گواهی‌نامه ثبت آن علامت را در كشور مبدأ كه از مراجع صلاحیتدار صادر شده باشد مطالبه نمایند .
این گواهینامه احتیاجی به تصدیق امضاء ندارد .
2. كشور مبدأ ثبت، كشوری است كه متقاضی در آنجا موسسه صنعتی یا تجارتی واقعی و معتبر داشته باشد و اگر متقاضی ثبت علامت در اتحادیه دارای چنین موسسه‌ای نباشد كشوری كه اقامتگاه متقاضی در آن واقع است كشور مبدأ تلقی خواهدشد و اگر اقامتگاه در اتحادیه نداشته باشد كشوری كه متقاضی مزبور تابعیت آن را دارد (در صورتی كه تابعیت یكی از كشورهای اتحادی را داشته باشد) كشور مبدأ تلقی خواهد گردید .
ب- ثبت علائم صنعتی یا بازرگانی مندرج دی این ماده را نمی‌توان رد یا باطل نمود مگر در موارد زیر :
1. وقتی كه ماهیت علائم طوری باشد ك در كشوری كه حمایت آن مورد تقاضاست به حقوق مكتسبه اشخاص ثالث لطمه وارد سازد .
2. وقتی كه علائم فاقد صافت مشخصه بوده و یا منحصراً از نشانه‌ها یا مشخصاتی تركیب یافته باشد كه در تجارت برای تعیین نوع یا كیفیت جنس یا كمیت آن، مقصد، ارزش، محل، مبدأ فرآورده‌ها یا زمان تولید به كار رود و یا اینكه در زبان جاری و یا عادات مشروع و مسلم تجارت آن كشور كه حمایت آن مورد درخواست است معمول باشد .
3. وقتی كه علائم مخالف با اخلاق حسنه یا نظم عمومی بوده و مخصوصاً به نحوی باشد كه عامله مردم را فریب دهد بدیهی است كه یك علمت فقط به علت اینكه با بعضی از مقررات قوانینی مربوط به علائم منطبق نمی‌باشد مخالف با نظم عمومی تلقی نمی‌شود مگر در مواردی كه مقررات مزبور ذاتاً مربوط به نظم عمومی باشد .
مع‌ذلك اعمال ماده 10 مكرر محفوظ می‌باشد .
ج- 1. برای تشخیص اینكه آیا علامت قابل حمایت هست یا نه باید كلیه اوضاع و احوال واقعی خصوصاً مدت استعمال علامت را در نظر گرفت .
2. هرگاه اختلاف علائم مورد تقاضای ثبت با علائم مورد حمایت در كشور مبدأ فقط در عناصری باشد ك هدر صفت مشخصه و ماهیت علائم به صورتی كه این علائم در كشور مبدأ به ثبت رسیده است بی‌تأثیر باشد این علامت به تنهایی مانع از ثبت علائم تجاری یا صنعتی نیست .
د- اگر علامتی كه حمایت از آن مورد تقاضا می‌باشد در كشور مبدأ به ثبت نرسیده باشد هیچ‌كس نمی‌تواند از مقررات این ماده استفاده نماید .
ﻫ- مع‌ذلك در هیچ موردی تجدید ثبت علامت در كشور مبدأ موجب الزام تجدید ثبت د سایر كشورهای اتحادیه كه علامت مزبور در آنجا به ثبت رسیده باشد نخواهد گردید .
و- استفاده از حق تقدم برای تسلیم اظهارنامه علائمی كه ظرف مهلت مندرج در ماده 4 پیش‌بینی گردیده محفوظ خواهد ماند حتی وقتی كه ثبت علامت در كشور مبدأ پس از انقضای این مهلت صورت گرفته باشد .
ماده 6 سادس- كشورهای اتحادیه متعهد می‌شوند كه علائم مخصوص خدمات حمایت كنند ولی ملزم به پیش‌بینی ثبت آن نخواهد بود .
ماده 6 سابع- 1. اگر عامل یا نماینده شخصی كه دارنده یك علامت در یكی از كشورهای اتحادیه است بدون كسب اجازه از دارنده علامت در یك یا چند كشور از كشورهای اتحادیه درخواست ثبت آن علامت را به نام شخص خود بنماید دارنده علامت مزبور حق اعتراض نسبت به درخواست ثبت مزبور و یا درخواست ابطال و حذف آن و یا در صورتی كه قانون شكور اجازه دهد حق درخواست انتقال ثبت آن علامت را به نفع خود خواهد داشت مگر آنكه عامل یا نماینده اقدامات خود را موجهاً ً اثبات نماید .
2. در صورتی كه علامتی از طرف عامل یا نماینده‌ای بدون اجازه دارنده آن استعمال گردد دارنده علامت با رعایت بیند یك فوق حق اعتراض دارد .
3. قوانین داخل كشورها اختیار دارند مهلتی مناسب پیش‌بینی كنند تا در آن مدت صاحبت علامت بتواند از حقوق پیش‌بینی شده در این ماده استفاده كند .
ماده 7- ماهیت محصولی كه علامت صنعتی یا تجارتی موجب امتیاز و تشخیص آن می‌گردد در هیچ مورد نمی‌تواند مانعی ثبت آن گردد .
ماده 7 مكرر- 1. كشورهای عضو اتحادیه متعهد می‌شوند اظهارنامه مربوط به علائم دسته جمعی متعلق به جماعاتی را كه وجودشان بر خلاف قوانین كشور مبدأ نیست بپذیرند و از آن حمایت نمایند حتی اگر این جماع دارای یك موسسه صنعتی یا تجارتی نباشند .
2. در تحت شرایط خاصی هر كشور اتحادیه برای حمایت از علامت دسته جمعی تصمیم لازم اتخاذ نموده و رأی خواهد داد و در صورتی كه این علامت مخالف نفع عمومی باشد از حمایت آن امتناع خواهد كرد .
3. مع‌ذلك حمایت ای علائم را نمی‌توان نسبت به هیچ یك از جماعاتی كه وجود آنها مخالف قانون كشور مبدأ نباشد به علت اینكه جماعات نامبرده در كشوری كه حمایت آن مورد تقاضاست استقرار ندارد یا طبق قوانین كشور مزبور تشكیل نگردیده رد كرد .
ماده 8- نام تجارتی بدون آنكه الزامی به تسلیم اظهارنامه یا ثبت آن باشد در كلیه شكورهای اتحادیه حمایت خواهد شد چه جزء علامت صنعتی یا تجارتی باشد چه نباشد .
ماده 9- 1. هر محصولی كه دارای علامت صنعتی یا تجارتی و یا نام تجارتی غیر قانونی باشد هنگام ورود به شكورهای اتحادیه كه در آن كشورها این علامت یا این نام تجارتی از حمایت قانونی برخوردار می‌باشد توقیف خواهد شد .
2. توقیف، همچنین در كشوری كه علامت گذاری غیر قانونی در آن صورت گرفته است یا در كشورهایی كه محصول در آن ‌وارد شده است به عمل خواهد آمد .
3. توقیف خواه بر حسبت تقاضای كتبی دادسرا خواه به موجب درخواست هر مقام صالح دیگر خواه به تقاضای شخص ذینفع اعم از حقیقی ا حقوقی طبق قوانینی داخل هر كشور به عمل می‌آید .
4. در صورت ترانزیت كالا مقامات مربوطه مكلف نیستند اقدام به توقیف محصول كنند .
5. اگر قوانین كشوری توقیف را در موقع ورود كالا مجاز نداند به جای توقیف از ورود كالا به آن كشور جلوگیری خواهد شد یا اینكه كالای مزبور را در داخل كشور توقیف خواهند نمود .
6. اگر قوانین داخلی كشوری توقیف كالا در موقع ورود یا ممنوعیت ورود یا توقیف آن را در داخل كشور اجازه ندهد تا زمانی كه اقدام به اصلاح قوانین مزبور در این مورد نشده انتظامات و مقررات داخل در موارد مشابه كه حقوق اتباع داخل را تضمین می‌ند اجرا خواهد شد .
ماده 10- 1. مقررات ماده قبل در مورد استعمال مستقیم یا غیر مستقیم مشخصات نادرست درباره مبدأ تولید فرآورده یا راجع به هویت تولید كننده یا سازنده یا بازرگان نیز قابل اجرا خواهد بود .
2. هر تولیدكننده، سازنده یا تاجری كه اشتغال به تولید یا ساخت یا تجارت این محصول دارد اعم از شخص حقیقی ای حقوقی و مستقر در محلی كه به تقلب به عنوان محل مبدأ قلمداد شده یا در ناحیه‌ای كه این محل در آن وقع است یا در كشوری كه به تقلب از آن نامبرده شده یا در كشوری كه مشخصات نادرست مبدأ به كار رفته است در هر حال ذینفع شناخته می‌شود .
ماده 10 مكرر- 1. كشورهای عضو اتحادیه مكلفند حمایت واقعی اتباع اتحادیه را در مقابل رقابت نامشروع (رقابت مكارانه) تأمین كنند .
2. هر رقابتی كه بر خلاف معمول شرافتمندانه صنعت یا تجارت انجام گیرد رقابت نامشروع تلقی می‌شود .
اعمال زیر خصوصاً باید ممنوع شوند :
اولاً- هر عملی كه ایجاد اشتباه به نوی از انحا با موسسه- یا محصولات یا فعالیت صنعتی یا تجارتی رقیب بنماید .
ثانیاً- اظهارت خلاف واقع در كار تجارت به نوی كه اعتبار موسسه یا محصولات یا فعالیت صنعتی یا تاری رقیب را از بین ببرد .
ثالثاً - مشخصات یا اظهاراتی كه به كار بردن آن در بازرگانی موجب اشتباه عامه راجع به ماهیت، طرز ساخت، صفات ممیزه جنس- قابلیت استعمال و یا كمیت كالا گردد .
ماده 10 ثالث- 1. كشورهای عضو اتحادیه مكلف‌اند وسایل مراجع قانونی مناسبی برای جلوگیری موثر كلیه اعمال مندرج در مواد 9 ، 10 و 10 مكرر نسبت به اتباع سایر كشورهای عضو اتحادیه تأمین كنند .
2. به علاوه مكلف‌اند تدابیری را پیش‌بینی نمایند كه به سندیكاها و اتحادیه‌هایی كه مطابق قانون كشورشان تأسیس شده و نماینده صنعتگران و یا تولید كنندگان یا بازرگانان ذینفع هستند اجازه داده شود در دادگستری یا نزد مقامات اداری به منظور جلوگیری از اعمال مقرر در مواد 9 ، 10 و 10 مكرر تا حدودی كه مقررات كشوری كه در آنجا تقاضای حمایت مورد ادعا است و به سندیكاها و اتحادیه‌های آن كشور اجازه می‌دهد اقدام نمایند .
ماده 11- 1. كشورهای اتحادیه طبق قوانین داخلی خود از اختراعات، نمونه‌های اشیای مصرفی طرح‌ها و مدل‌های صنعتی، همچنین علائم صنعتی یا تجارتی كه قابل صدور گواهینامه ثبت هستند و برا محصولاتی كه در نمایشگاه‌های بین‌المللی رسمی یا نمایشگاه‌هایی كه در سرزمین یكی از آن كشورها تشكیل شده و رسمیت آن شناخته شده عرضه می‌شود موافقت به حمایت موقت آن خواهند كرد .
2. این حمایت موقت مهلت‌های مقرر در ماده 4 را اضافه نخواهد كرد. چنانچه بعداً حق تقدم مورد ادعای قرار گیرد اداره صالح ثبت هر كشور می‌تواند ابتدای این مهلت را از تاریخ ورود محصول به نمایشگاه احتساب نماید .
3. هر كشور می‌تواند به عنوان دلیل شناسایی شیئی مورد نمایش و تاریخ ورود آن به نمایشگاه اسناد مدللی را كه لازم می‌داند مطالبه كند .
ماده 12- 1. هر یك از كشورهای اتحادیه تعهد می‌نمایند كه اداره مركزی مخصوص مالكیت صنعتی تأسیس نمایند تا مرجع قبول اظهارنامه‌های ثبت اختراع، نمونه‌های اشیای مصرفی، طرح‌ها و مدل‌های صنعتی و تجارت باشد و مراتب ثبت آن را به اطلاع عموم برساند .
2. اداره مذكور نشریه رسمی مرتبی منتشر خواهد كرد كه مراتب زیر مرتباً در آن انتشار خواهد یافت .
الف اسامی دارندگان گواهینامه‌های صادره با ذكر خلاصه‌ای از مشخصات اختراعات ثبت شده .
ب- نقل و انتشار علائم ثبت شده .



آیین‌نامه اصلاحی ثبت تشكیلات و موسسات غیر تجارتی

ماده 1- مقصود از تشكیلات و موسسات غیرت تجارتی مذكور در ماده 584 قانون تجارت كلیه تشكیلات و موسساتی است كه برای مقاصد غیر تجارتی از قبیل امور عملیم یا ادبی یا امور خیریه و امثال آ تشكیل می‌شود اعم از اینكه موسسین و تشكیل دهندگان قصد انتفاع داشته یا نداشته باشد .
تبصره- تشكیلات و موسسات مزبور می‌تواند عناوینی از قبیل انجمن كانون یا بنگاه و امثال آن اختیار نمایند ولی اتخاذ عناوینی كه اختصاص به تشكیلات دولتی و كشوری دارد از طرف موسسات مزبور ممكن نخواهد بود .
ماده 2- تشكیلات و موسسات مزبور از لحاظ انطباق با مقررات این آیین‌نامه به دو قسمت می‌شوند .
الف- موسساتی كه مقصود از تشكیل آن جلب منافع و تقسیم آن بین اعضای خود نباشد .
ب - موسساتی كه مقصود از تشكیل آن ممكن است جلب منافع مادی و تقسیم منافع مزبور بین اعضای خود یا غیر باشد كانون‌های فنی و حقوقی و غیره .
ماده 3- ثبت تشكیلات و موسسات مزبور در تهران در اداره ثبت شركت‌ها و در شهرستانها در اداره ثبت مركز اصلی آن به عمل خواهد آمد .
تبصره- ثبت موسسات و تشكیلات غیر تجارتی كه در خارج از كشور به ثبت رسیده است فقط در تهران اداره ثبت شركت‌ها به عمل خواهد آمد .
ماده 4- موسسات و تشكیلات غیر تجارتی ثبت نشده كه در ایران دارای فعالت هستند موظف می‌باشند از تاریخ تصویبت این آیین‌نامه ظرف دو ماه طبق مقررات مربوط تقاضای ثبت نمایند .
تبصره- اداره ثبت شركت‌ها و تشكیلات مراتب را با ذكر خصوصیات به وزارت امور خارجه اعلام می‌دارد و پس از موافقت آن وزارتخانه طبق مقررات اقدام به ثبت آنا خواهند نمود .
ماده 5- اظهارنامه ثبت تشكیلات و موسسات مزبور باید در دو نسخه به زبان فارسی تنظیم شده و دارای تاریخ و امضای حاوی نكات ذیل باشد .
الف- اسم و اقامتگاه و تابعیت و موضوع موسس و مراكز و شعب آن .
ب- اسم و اقامتگاه و شهرت اشخاصی كه برای اداره كردن موسسات و تشكیلات معین شده‌اند .
ج- اسم و اقامتگاه و تابعیت وكیل در صورتی كه اظهارنامه وسیله وكیل تنظیم شده باشد .
د - تاریخ ثبت و محل و شماره ثبت و نام كشوری كه موسسه در آن به ثبت رسیده در صورتی كه موسسات یا تشكیلات مذكور در خارج از ایران به ثبت رسیده باشد .
ماده 6- اظهارنامه باید دارای ضمائم زیر باشد :
الف- نسخه اصل یا رونوشت وكالتنامه در صورتی كه تقاضا به توسط وكیل داده شده باشد .
ب- رونوشت گواهی شده تصدیق كشوری كه موسسات یا تشكیلات مزبور در آنجا به ثبت رسیده به انضمام ترجمه مصدق آن به فارسی .
ج- دو نسخه اساسنامه و دو نسخه ترجمه مصدق آن در صورتی كه اصل اساسنامه به زبان خارجی باشد .
د- در صورت مجلس مجمع عمومی مبنی بر انتخاب هیأت مدیره و معرفی كسانی كه حق امضاء دارند .
ﻫ- یك نسخه اجازه نامه حاصله از شهربانی در صورتی كه موضوع ثبت طبق مدلول ردیف الف از ماده 2 این آیین‌نامه باشد .
و- رسید پرداخت حق‌الثبت .
ماده 7- در صورتی كه ظرف 15 روز بعد از وصول اظهارنامه معلوم گردد كه تقاضای ثبت دارای نواقصی باید دفتر اداره ثبت شركت‌ها به متقاضی اخطار می‌كند كه نواقص را ظرف مدت پانزده روز رفع كند و چنانچه در ظرف مدت مذكور اقدامی برای رفع نواقص نكند یا اصولاً تقاضای ثبت غیر قابل قبول باشد رییس اداره ثبت شركت‌ها اقدام به رد آن خواهد كرد. در شهرستان‌ها این اقدام بر عهده ادارات ثبت می‌باشد .
ماده 8- در صورتی كه تقاضای ثبت قبول شود و مراتب دفتر مخصوصی ثبت و ورق‌های حاكی از تصدیق ثبت به تقاضاكننده داده می‌شود خلاصه آن نیز به خرج متقاضی در روزنامه رسمی و یا یكی از روزنامه‌های كثیرالانتشار برای اطلاع عموم منتشر خواهد گردید .
ماده 9- موسسات و تشكیلات مذكور باید كلیه تغییراتی كه در مورد اساسنامه و یا اشخاصی كه حق امضاء دارند و یا اقامتگاه قانونی آنها پیدا می‌شود و ظرف یك ماه به اداره ثبت شركت‌ها ابلاغ دهند و مادام كه اطلاع نداده‌اند استناد به آن تغییرات در مقابل اشخاص ثالث معتبر نخواهد بود .


--------------------------------------------------------------------------------




- نظامنامه قانون ثبت شركت‌ها، مصوب 2/3/1310 با اصلاحیه‌های بعدی- مجله رسمی 741 مورخ 2/3/1310
- طرح اصلاحی آیین‌نامه ثبت شركتها، مصوب 10/12/1337- روزنامه رسمی 14694 مورخ 28/5/1374

- قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شركت‌های خارجی- روزنامه رسمی 15384 مورخ 26/9/1376

- آیین‌نامه اجرایی قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شركت‌های خارجی- روزنامه رسمی 15820 مورخ 2/4/1378

- نظامنامه قانون تجارت وزارت عدلیه مصوب 1311 با اصلاحات بعدی

- قانون صدور چك، مصوب 16/4/1355 با اصلاحات بعدی- روزنامه رسمی شماره 9143 مورخ 1/3/1355

- آیین‌نامه مواد 3 و 11 قانون دلالان، مصوب 21/5/1319 با اصلاحات بعدی، دمرچیلی، قانون تجارت در نظم حقوقی كنونی، انتشارات خلیج فارس، چاپ دوم، سال 1381، ص 692 .

- قرارداد پاریس برای حمایت مالكیت صنعتی كه در كمیسیون مورد تجدید نظر واقع شده است- روزنامه رسمی 38رك-538 مورخ 17/1/1337 (دمرچیلی، همان منبع، صفحه 582 )

- آیین‌نامه اصلاحی ثبت تشكیلات و موسسات غیر تجارتی- روزنامه رسمی 38رك538 مورخ 17/1/1337، (دمرچیلی، همان منبع

+ نوشته شده توسط حمید رضاپور در و ساعت | آرشیو نظرات نظر بدهید
Description: http://www.blogfa.com/layouts/sormeh/puce_menu.gifآموزش حسابداری-تجارت
آموزش حسابداری
از جمله قوانینی که یک حسابدار در طول مدت کاری خودش بدون شک به آنها بر میخوره و سر کار داره میتونم به شرح زیر نام ببرم:
۱ - قانون مالیاتهای مستقیم
۲ - قانون تجارت
۳ - قانون بیمه تامین اجتماعی
۴ - قانون اساسی (دانستنش بهتر از ندانستش است)
۵ - قانون محاسبات عمومی (بیشتر برای کسانی که در کارهای دولتی کار میکنند)
۶ - قانون بودجه کل کشور هر سال
۷ - قانون برنامه های چهارم توسعه اقتصادی اجتماعی فرهنگی
۸ - استانداردهای حسابداری
۹ - استانداردهای حسابرسی

ماده13-ورقه تعهدسهم بايدمشتمل برنكات زيرباشد.
1 - نام وموضوع ومركزاصلي درمدت شركت .
2 - سرمايه شركت .
3 - شماره وتاريخ اجازه انتشاراعلاميه پذيره نويسي ومرجع صدورآن .
4 - تعدادسهامي كه موردتعهدواقع مي شودومبلغي اسمي آن وهمچنين مبلغي كه ازبابت نقدادرموقع پذيره نويسي بايدپرداخت شود.
5 - نام بانك وشماره حسابي كه مبلغ لازم توسط پذيره نويسان بايدبه آن حساب پرداخت شود.
6 - هويت ونشاني كامل پذيره نويس .
7 - قيد اينكه پذيره نويس متعهداست مبلغ پرداخت نشده سهام مورد تعهدراطبق مقررات اساسنامه شركت پرداخت نمايد.
ماده 14 - ورقه تعهدسهم دردونسخه تنظيم وباقيدتاريخ به امضاءپذيره نويس يا قائم مقام قانوني اورسيده نسخه اول نزدبانك نگاهداري ونسخه دوم باقيدرسيدوجه ومهروامضاءبانك به پذيره نويس تسليم مي شود :
تبصره - درصورتي كه ورقه تعهدسهم راشخصي براي ديگري امضاءكندهويت ونشاني كامل وسمت امضاءكننده قيدومدرك سمت ازاخذوضميمه خواهدشد.
ماده 15 - امضاءورقه تعهدسهم بخودي خودمستلزم قبول اساسنامه شركت وتصميمات مجامع عمومي صاحبان سهام مي باشد.
ماده 16 - پس ازگذشتن مهلتي كه براي پذيره نويسي معين شده است ويا درصورتي كه مدت تمديدشده باشدبعدازانقضاي مدت تمديده شده موسسين حداكثرتايكماه به تعهدات پذيره نويسان رسيدگي وپس ازاحرازاينكه تمام سرمايه شركت صحيحاتعهدگرديده واقلاسي وپنج درصدآن پرداخت شده است تعدادسهام هريك ازتعهدكنندگاني راتعيين واعلام و مجمع عمومي موسس را دعوت خواهندنمود.
ماده 17 - مجمع عمومي موسس بارعايت مقررات اين قانون تشكيل مي شود وپس ازرسيدگي احرازپذيره نويسي كليه سهام شركت وتاديه مبالغ لازم وشور درباره اساسنامه شركت وتصويب آن اولين مديران و بازرس يا بازرسان شركت راانتخاب مي كند. مديران و بازرسان شركت بايدكتباقبول سمت نمايند قبول سمت به خودي خوددليل براين است كه مديرو بازرس باعلم به تكاليف و مسئوليت هاي سمت خودعهده دارآن گرديده اندازاين تاريخ شركت تشكيل شده محسوب مي شود.
تبصره - هرگونه دعوت واطلاعيه براي صاحبان سهام تاتشكيل مجمع عمومي سالانه بايددوروزنامه كثيرالانتشارمنتشرشوديكي ازاين دوروزنامه بوسيله مجمع عمومي موسس وروزنامه ديگرازطرف وزارت اطلاعات وجهانگردي تعيين مي شود.
ماده 18 - اساسنامه اي كه به تصويب مجمع عمومي موسس رسيده وضميمه صورت جلسه مجمع واعلاميه قبولي مديران و بازرسان جهت ثبت شركت به مرجع ثبت شركتهاتسليم خواهدشد.
ماده 19 - درصورتي كه شركت تاششماه ازتاريخ تسليم اظهارنامه مذكور در ماده 6اين قانون به ثبت نرسيده باشدبه درخواست هريك ازموسسين يا پذيره نويسان مرجع ثبت شركتهاكه اظهارنامه به آن تسليم شده است گواهينامه اي حاكي ازعدم ثبت شركت صادروبه بانكي كه تعهدسهام وتاديه وجوه درآن بعمل آمده است ارسال ميداردتاموسسين وپذيره نويسان به بانك مراجعه وتعهدنامه ووجوه پرداختي خودرامسترددارند.دراين صورت هرگونه هزينه اي كه براي تاسيس شركت پرداخت ياتعهدشده باشدبعهده موسسين خواهد بود.
ماده 20 - براي تاسيس وثبت شركتهاي سهامي خاص فقط تسليم اظهارنامه به ضميمه مدارك زيربه مرجع ثبت شركتهاكافي خواهدبود.
1 - اساسنامه شركت كه بايدبه امضاءكليه سهامداران رسيده باشد.
2 - اظهارنامه مشعربرتعهدكليه سهام وگواهينامه بانكي حاكي ازتاديه قسمت نقدي آن كه نبايدكمترازسي وپنج درصدكل سهام باشد.اظهارنامه مذكور بايدبه امضاي كليه سهامداران رسيده باشد.هرگاه تمام ياقسمتي ازسرمايه بصورت غيرنقدباشدبايدتمام آن تاديه گرديده وصورت تقويم آن به تفكيك در اظهارنامه منعكس شده باشدودرصورتي كه سهام ممتازه وجودداشته باشدبايد شرح امتيازات وموجبات آن دراظهارنامه منعكس شده باشد.
3 - انتخاب اولين مديران و بازرس يا بازرسان شركت بايددرصورت جلسه اي قيدوبه امضاي كليه سهامداران رسيده باشد.
4 - قبول سمت مديريت و بازرسي بارعايت قسمت اخير ماده 17.
5 - ذكرنام روزنامه كثيرالانتشاركه هرگونه آگهي راجع به شركت تا تشكيل اولين مجمع عمومي عادي درآن منتشرخواهدشد.
تبصره - سايرقيودوشرايطي كه دراين قانون براي تشكيل وثبت شركتهاي سهامي عام مقرراست درمورد شركتهاي سهامي خاص لازم الرعايه نخواهدبود.


ماده 9 - طرح اعلاميه پذيره نويسي مذكوره در ماده 6بايدمشتمل برنكات زيرباشد -
1 - نام شركت .
2 - موضوع شركت ونوع فعاليتهائي كه شركت به منظورآن تشكيل مي شود.
3 - مركزاصلي شركت وشعب آن درصورتي كه تاسيس شعبه موردنظرباشد.
4 - مدت شركت .
5 - هويت كامل واقامتگاه وشغل موسسين ، درصورتي كه تمام يابعضي از موسسين درامورمربوط به موضوع شركت ياامورمشابه باآن سوابق يااطلاعات ياتجاربي داشته باشندذكرآن به اختصار.
6 - مبلغ سرمايه شركت وتعيين مقدارنقدوغيرنقدآن به تفكيك وتعداد ونوع سهام درموردسرمايه غيرنقد شركت تعيين مقدارومشخصات واوصاف و ارزش آن بنحوي كه بتوان ازكم وكيف سرمايه غيرنقداطلاع حاصل نمود.
7 - درصورتي كه موسسين مزايايي براي خوددرنظرگرفته اندتعيين چگونگي وموجبات آن مزايابه تفضيل .
8 - تعيين مقداري ازسرمايه كه موسسين تعهدكرده ومبلغي كه پرداخت كرده اند.
9 - ذكرهزينه هائي كه موسسين تاآنموقع جهت تدارك مقدمات تشكيل شركت ومطالعاتي كه انجام گرفته است پرداخت كرده اندوبرآوردهزينه هاي لازم تاشروع فعاليتهاي شركت .
10 - درصورتي كه انجام موضوع شركت قانونامستلزم موافقت مراجع خاصي باشدذكرمشخصات اجازه نامه ياموافقت اصولي آن مراجع .
11 - ذكرحداقل تعدادسهامي كه هنگام پذيره نويسي بايدتوسط پذيره نويس تعهدشودوتعيين مبلغي ازآن كه بايدمقارن پذيره نويسي نقدا پرداخت گردد.
12 - ذكرشماره ومشخصات حساب بانكي كه مبلغ نقدي سهام موردتعهد بايدبه آن حساب پرداخت شودوتعيين مهلتي كه طي آن اشخاص ذيعلاقه مي توانند براي پذيره نويسي وپرداخت مبلغي نقدي به بانك مراجعه كنند.
13 - تصريح به اينكه اظهارنامه موسسين به انضمام طرح اساسنامه براي مراجعه علاقمندان به مرجع ثبت شركتهاتسليم شده است .
14 - ذكرنام روزنامه كثيرالانتشاركه هرگونه دعوت واطلاعيه بعدي تا تشكيل مجمع عمومي موسس منحصرادرآن منتشرخواهدشد.
15 - چگونگي تخصيص سهام به پذيره نويسان .
ماده 10 - مرجع ثبت شركتهاپس ازمطالعه اظهارنامه وضمائم آن وتطبيق مندرجات آنهابا قانون اجازه انتشاراعلاميه پذيره نويسي راصادرخواهد نمود.
ماده 11 - اعلاميه پذيره نويسي بايدتوسط موسسين درجرايدآگهي گرديده ونيزدربانكي كه تعهدسهام نزدآن صورت مي گيرددرمعرض ديدعلاقمندان قرار داده شود.
ماده 12 - طرف مهلتي كه دراعلاميه پذيره نويسي معين شده است علاقمندان به بانك مراجعه وورقه تعهدسهام راامضاءومبلغي راكه نقدابايدپرداخت شودتاديه ورسيددريافت خواهندكرد.


ماده 8 - طرح اساسنامه بايدباقيدتاريخ به امضاءموسسين رسيده ومشتمل برمطالب زيرباشد :
1 - نام شركت .
2 - موضوع شركت بطورصريح ومنجز.
3 - مدت شركت .
4 - مركزاصلي شركت ومحل شعب آن اگرتاسيس شعبه موردنظرباشد.
5 - مبلغ سرمايه شركت وتعيين مقدارنقدوغيرنقدآن به تفكيك .
6 - تعدادسهام بي نام وبانام ومبلغ اسمي آنهاودرصورتي كه ايجادسهام ممتازموردنظرباشدتعيين تعدادوخصوصيات وامتيازات اينگونه سهام .
7 - تعيين مبلغ پرداخت شده هرسهم ونحوه مطالبه بقيه مبلغ اسمي هر سهم ومدتي كه ظرف آن بايدمطالبه شودكه بهرحال ازپنج سال متجاوزنخواهد بود.
8 - نحوه انتقال سهام بانام .
9 - طريقه تبديل سهام بانام به سهام بي نام وبالعكس .
10 - درصورت پيش بيني امكان صدوراوراق قرضه ، ذكرشرايط وترتيب
آن .
11 - شرايط وترتيب افزايش وكاهش سرمايه شركت .
12 - مواقع وترتيب دعوت مجامع عمومي .
13 - مقررات راجع به حدنصاب لازم جهت تشكيل مجامع عمومي وترتيب اداره آنها.
14 - طريقه شورواخذراي اكثريت لازم براي معتبربودن تصميمات مجامع عمومي .
15 - تعداد مديران وطرزانتخاب ومدت ماموريت آنهاونحوه تعيين جانشين براي مديراني كه فوت يااستعفاءمي كننديامحجوريامعزول يابه جهات قانوني ممنوع مي گردند.
16 - تعيين وظايف وحدوداختيارات مديران .
17 - تعدادسهام تضميني كه مديران بايدبه صندوق شركت بسپارند.
18 - قيداينكه شركت يك بازرس خواهدداشت يابيشترونحوه انتخاب ومدت ماموريت بازرس .
19 - تعيين آغازوپايان سال مالي شركت وموعدتنظيم ترازنامه وحساب سود و زيان وتسليم آن به بازرسان وبه مجمع عمومي سالانه .
20 - نحوه انحلال اختياري شركت وترتيب تصفيه امورآن .
21 - نحوه تغيير اساسنامه .


ماده 6 - براي تاسيس شركتهاي سهامي عام موسسين بايداقلابيست درصد سرمايه شركت راخودتعهدكرده ولااقل سي وپنج درصدمبلغ تعهدشده رادرحسابي بنام شركت درشرف تاسيس نزديكي ازبانكهاسپرده سپس اظهارنامه اي به ضميمه طرح اساسنامه شركت وطرح اعلاميه پذيره نويسي سهام كه به امضاءكليه موسسين رسيده باشددرتهران به اداره ثبت شركتهاودرشهرستانهابه دايره ثبت شركتهاودرنقاطي كه دايره ثبت شركتهاوجودنداردبه اداره ثبت اسناد واملاك محل تسليم ورسيددريافت كنند.
تبصره - هرگاه قسمتي ازتعهدموسسين بصورت غيرنقدباشدبايدعين آن يامدارك مالكيت آنرادرهمان بانكي كه براي پرداخت مبلغ نقدي حساب بازشده است توديع وگواهي بانك رابه ضميمه اظهارنامه وضمائم آن به مرجع ثبت شركتهاتسليم نمايند.
ماده 7 - اظهارنامه مذكوردر ماده 6بايدباقيدتاريخ به امضاءكليه موسسين رسيده وموضوعات زيرمخصوصادرآن ذكرشده باشد.
1 - نام شركت .
2 - هويت كامل واقامتگاه موسسين .
3 - موضوع شركت .
4 - مبلغ سرمايه شركت وتعيين مقدارنقدوغيرنقدآن به تفكيك .
5 - تعدادسهام بانام وبي نام ومبلغ اسمي آنهاودرصورتي كه سهام ممتاز
نيزموردنظرباشدتعيين تعدادوخصوصيات وامتيازات اينگونه سهام .
6 - ميزان تعهدهريك ازموسسين ومبلغي كه پرداخت كرده اندباتعيين شماره حساب ونام بانكي كه وجوه پرداختي درآن واريزشده است .درموردآورده غيرنقدتعيين اوصاف ومشخصات وارزش آن بنحوي كه بتوان ازكم وكيف آورده غيرنقداطلاع حاصل نمود.
7 - مركزاصلي شركت .
8 - مدت شركت .



شركتهاي سهامي
بخش 1
تعريف وتشكيل شركت سهامي
ماده 1 - شركت سهامي شركتي است كه سرمايه آن به سهام تقسيم شده و مسئوليت صاحبان سهام محدودبه مبلغ اسمي سهام آنهااست .
ماده 2 - شركت سهامي شركت بازرگاني محسوب مي شودولواينكه موضوع عمليات آن اموربازرگاني نباشد.
ماده 3 - در شركت سهامي تعدادشركاءنبايدازسه نفركمترباشد.
ماده 4 - شركت سهامي به دونوع تقسيم مي شود -
نوع اول - شركتهائي كه موسسين آنهاقسمتي ازسرمايه شركت راازطريق فروش سهام به مردم تامين مي كنند.اينگونه شركتها شركت سهامي عام ناميده مي شوند.
نوع دوم - شركتهائي كه تمام سرمايه آنهادرموقع تاسيس منحصراتوسط موسسين تامين گرديده است .اينگونه شركتها ، شركت سهامي خاص ناميده مي شوند.
تبصره - در شركتهاي سهامي عام عبارت " شركت سهامي عام "ودر شركتهاي سهامي خاص عبارت " شركت سهامي خاص "بايدقبل ازنام شركت يابعدازآن بدون فاصله بانام شركت دركليه اوراق واطلاعيه هاوآگهي هاي شركت بطورروشن وخواناقيدشود.
ماده 5 - درموقع تاسيس سرمايه شركتهاي سهامي عام ازپنج ميليون ريال وسرمايه شركتهاي سهامي خاص ازيك ميليون ريال نبايدكمترباشد.
درصورتي كه سرمايه شركت بعدازتاسيس بهرعلت ازحداق مذكوردراين ماده كمترشودبايدطرف يكسال نسبت به افزايش سرمايه تاميزان حداقل مقرر اقدام بعمل آيديا شركت به نوع ديگري ازانواع شركتهاي مذكوردر قانون تجارت تغييرشكل يابدوگرنه هرذينفع مي تواندانحلال آن راازدادگاه صلاحيتداردرخواست كند.
هرگاه قبل ازصدورراي قطعي موجب درخواست انحلال منتفي گردددادگاه رسيدگي راموقوف خواهدنمود.
باب سوم
شركتهاي تجارتي
فصل اول
دراقسام مختلف شركتهاوقواعدراجعه به آنها
ماده 20 - شركتهاي تجارتي برهفت قسم است :
1 - شركت سهامي .
2 - شركت بامسئوليت محدود.
3 - شركت تضامني
4 - شركت مختلط غيرسهامي .
5 - شركت مختلط سهامي .
6 - شركت نسبي .
7 - شركت تعاوني توليدومصرف .



فصل دوم
دفترثبت تجارتي
ماده 16 - درنقاطي كه وزارت عدليه مقتضي دانسته ودفترثبت تجارتي تاسيس كندكليه اشخاصي كه درآن نقاط به شغل تجارت اشتغال دارنداعم از ايراني وخارجي به استثناءكسبه جزءبايددرمدت مقرراسم خودرادردفترثبت تجارتي به ثبت برسانندوالابه جزاي نقدي ازدويست تادوهزارريان محكوم خواهندشد.
ماده 17 - مقررات مربوطه به دفترثبت تجارتي راوزارت عدليه با تصريح به موضوعاتي كه بايدبه ثبت برسدبه موجب نظامنامه معين خواهدكرد.
ماده 18 - شش ماه پس ازالزامي شدن ثبت تجارتي هرتاجري كه مكلف به ثبت است بايددركليه اسنادوصورت حساب هاونشريات خطي ياچاپي خوددر ايران تصريح نمايدكه درتحت چه نمره به ثبت رسيده والاعلاوه برمجازات مقرر درفوق به جزاي نقدي ازدويست تادوهزارريال محكوم مي شود.
ماده 19 - كسبه جزءمذكوردراين فصل وفصل اول مطابق مقررات نظامنامه وزارت عدليه تشخيص مي شوند.

ماده 6 - براي تاسيس شركتهاي سهامي عام موسسين بايداقلابيست درصد سرمايه شركت راخودتعهدكرده ولااقل سي وپنج درصدمبلغ تعهدشده رادرحسابي بنام شركت درشرف تاسيس نزديكي ازبانكهاسپرده سپس اظهارنامه اي به ضميمه طرح اساسنامه شركت وطرح اعلاميه پذيره نويسي سهام كه به امضاءكليه موسسين رسيده باشددرتهران به اداره ثبت شركتهاودرشهرستانهابه دايره ثبت شركتهاودرنقاطي كه دايره ثبت شركتهاوجودنداردبه اداره ثبت اسناد واملاك محل تسليم ورسيددريافت كنند.
تبصره - هرگاه قسمتي ازتعهدموسسين بصورت غيرنقدباشدبايدعين آن يامدارك مالكيت آنرادرهمان بانكي كه براي پرداخت مبلغ نقدي حساب بازشده است توديع وگواهي بانك رابه ضميمه اظهارنامه وضمائم آن به مرجع ثبت شركتهاتسليم نمايند.
ماده 7 - اظهارنامه مذكوردر ماده 6بايدباقيدتاريخ به امضاءكليه موسسين رسيده وموضوعات زيرمخصوصادرآن ذكرشده باشد.
1 - نام شركت .
2 - هويت كامل واقامتگاه موسسين .
3 - موضوع شركت .
4 - مبلغ سرمايه شركت وتعيين مقدارنقدوغيرنقدآن به تفكيك .
5 - تعدادسهام بانام وبي نام ومبلغ اسمي آنهاودرصورتي كه سهام ممتاز
نيزموردنظرباشدتعيين تعدادوخصوصيات وامتيازات اينگونه سهام .
6 - ميزان تعهدهريك ازموسسين ومبلغي كه پرداخت كرده اندباتعيين شماره حساب ونام بانكي كه وجوه پرداختي درآن واريزشده است .درموردآورده غيرنقدتعيين اوصاف ومشخصات وارزش آن بنحوي كه بتوان ازكم وكيف آورده غيرنقداطلاع حاصل نمود.
7 - مركزاصلي شركت .
8 - مدت شركت
شركتهاي سهامي
بخش 1
تعريف وتشكيل شركت سهامي
ماده 1 - شركت سهامي شركتي است كه سرمايه آن به سهام تقسيم شده و مسئوليت صاحبان سهام محدودبه مبلغ اسمي سهام آنهااست .
ماده 2 - شركت سهامي شركت بازرگاني محسوب مي شودولواينكه موضوع عمليات آن اموربازرگاني نباشد.
ماده 3 - در شركت سهامي تعدادشركاءنبايدازسه نفركمترباشد.
ماده 4 - شركت سهامي به دونوع تقسيم مي شود -
نوع اول - شركتهائي كه موسسين آنهاقسمتي ازسرمايه شركت راازطريق فروش سهام به مردم تامين مي كنند.اينگونه شركتها شركت سهامي عام ناميده مي شوند.
نوع دوم - شركتهائي كه تمام سرمايه آنهادرموقع تاسيس منحصراتوسط موسسين تامين گرديده است .اينگونه شركتها ، شركت سهامي خاص ناميده مي شوند.
تبصره - در شركتهاي سهامي عام عبارت " شركت سهامي عام "ودر شركتهاي سهامي خاص عبارت " شركت سهامي خاص "بايدقبل ازنام شركت يابعدازآن بدون فاصله بانام شركت دركليه اوراق واطلاعيه هاوآگهي هاي شركت بطورروشن وخواناقيدشود.
ماده 5 - درموقع تاسيس سرمايه شركتهاي سهامي عام ازپنج ميليون ريال وسرمايه شركتهاي سهامي خاص ازيك ميليون ريال نبايدكمترباشد.
درصورتي كه سرمايه شركت بعدازتاسيس بهرعلت ازحداق مذكوردراين ماده كمترشودبايدطرف يكسال نسبت به افزايش سرمايه تاميزان حداقل مقرر اقدام بعمل آيديا شركت به نوع ديگري ازانواع شركتهاي مذكوردر قانون تجارت تغييرشكل يابدوگرنه هرذينفع مي تواندانحلال آن راازدادگاه صلاحيتداردرخواست كند.
هرگاه قبل ازصدورراي قطعي موجب درخواست انحلال منتفي گردددادگاه رسيدگي راموقوف خواهدنمود.



باب سوم
شركتهاي تجارتي
فصل اول
دراقسام مختلف شركتهاوقواعدراجعه به آنها
ماده 20 - شركتهاي تجارتي برهفت قسم است :
1 - شركت سهامي .
2 - شركت بامسئوليت محدود.
3 - شركت تضامني
4 - شركت مختلط غيرسهامي .
5 - شركت مختلط سهامي .
6 - شركت نسبي .
7 - شركت تعاوني توليدومصرف .
فصل دوم
دفترثبت تجارتي
ماده 16 - درنقاطي كه وزارت عدليه مقتضي دانسته ودفترثبت تجارتي تاسيس كندكليه اشخاصي كه درآن نقاط به شغل تجارت اشتغال دارنداعم از ايراني وخارجي به استثناءكسبه جزءبايددرمدت مقرراسم خودرادردفترثبت تجارتي به ثبت برسانندوالابه جزاي نقدي ازدويست تادوهزارريان محكوم خواهندشد.
ماده 17 - مقررات مربوطه به دفترثبت تجارتي راوزارت عدليه با تصريح به موضوعاتي كه بايدبه ثبت برسدبه موجب نظامنامه معين خواهدكرد.
ماده 18 - شش ماه پس ازالزامي شدن ثبت تجارتي هرتاجري كه مكلف به ثبت است بايددركليه اسنادوصورت حساب هاونشريات خطي ياچاپي خوددر ايران تصريح نمايدكه درتحت چه نمره به ثبت رسيده والاعلاوه برمجازات مقرر درفوق به جزاي نقدي ازدويست تادوهزارريال محكوم مي شود.
ماده 19 - كسبه جزءمذكوردراين فصل وفصل اول مطابق مقررات نظامنامه وزارت عدليه تشخيص مي شوند.



قانون تجارت باب دوم
ماده 11 - دفاترمذكوردر ماده 6به استثناءدفتركپيه قبل ازآنكه در آن چيزي نوشته شودبه توسط نماينده اداره ثبت (كه مطابق نظامنامه وزارت عدليه معين مي شود)امضاءخواهدشد.براي دفتركپيه امضاءمزبورلازم نيست . ولي بايداوراق آن داراي نمره ترتيبي باشد.درموقع تجديدساليانه هردفتر مقررات اين ماده رعايت خواهدشد.حق امضاءازقرارهرصدصفحه باكسورآن دو ريال وبعلاوه مشمول ماده 135 قانون ثبت اسناداست .
ماده 12 - دفتري كه براي امضاءبه متصدي امضاءتسليم مي شودبايدداراي نمره ترتيبي وقيطان كشيده باشدومتصدي امضاءمكلف است صفحات دفتررا شمرده درصفحه اول وآخرهردفترمجموع عدصفحات آن راباتصريح به اسم ورسم صاحب دفترنوشته باقيدتاريخ امضاءودوطرف قيطان رابامهرسربي كه وزات عدليه براي مقصودتهيه مي نمايد.منگنه كند ، لازم است كليه اعدادحتي تاريخ باتمام حروف نوشته شود.
ماده 13 - كليه معاملات وصادرات وواردات دردفاترمذكوره فوق بايد به ترتيب تاريخ درصفحات مخصوصه نوشته شود - تراشيدن وحك كردن وهمچنين جاي سفيدگذاشتن بيش ازآنچه كه دردفترنويسي معمول است ودرحاشيه ويابين سطورنوشتن ممنوع است وتاجربايدتمام آن دفاترراازختم هرسالي لااقل تا10 سال نگاه دارد.
ماده 14 - دفاترمذكوردر ماده 6وسايردفاتري كه تجاربراي امورتجارتي خودبكارمي برنددرصورتي كه مطابق مقررات اين قانون مرتب شده باشدبين تجار ، درامورتجارتي سنديت خواهدداشت ودرغيراين صورت فقط برعليه صاحب آن معتبرخواهدبود.
ماده 15 - تخلف از ماده 6و ماده 11مستلزم دويست تاده هزارريال جزاي نقدي است ، اين مجازات رامحكمه حقوق راساوبدون تقاضاي مدعي العموم مي تواندحكم بدهدواجراي آن مانع اجراي مقررات راجع به تاجرورشكسته كه دفترمرتب نداردنخواهدبود.



قسمتی از باب دوم قانون تجارت رو به شرح زیر تقدیم میکنم:
باب دوم
دفاترتجارتي ودفترثبت تجارتي
فصل اول دفاترتجارتي
ماده 6 - هرتاجري به استثناي كسبه جزءمكلف است دفاترذيل يادفاتر ديگري راكه وزارت عدليه به موجب نظامنامه قائم مقام اين دفاترقرارميدهد داشته باشد :
1 - دفترروزنامه .
2 - دفتركل .
3 - دفتردارائي .
4 - دفتركپيه .
ماده 7 - دفترروزنامه دفتري است كه تاجربايدهمه روزه مطالبات و ديون ودادستدتجارتي ومعاملات راجع به اوراق تجارتي (ازقبيل خريدوفروش و ظهرنويسي )وبطوركلي جميع واردات وصادرات تجارتي خودرابه هراسم ورسمي كه باشدووجوهي راكه براي مخارج شخصي خودبرداشت مي كنددرآن دفترثبت نمايد.
ماده 8 - دفتركل دفتري است كه تاجربايدكليه معاملات رالااقل هفته يك مرتبه ازدفترروزنامه استخراج وانواع مختلفه آن راتشخيص وجداكرده هر نوعي رادرصفحه مخصوصي درآن دفتربطورخلاصه ثبت كند.
ماده 9 - دفتردارائي دفتري است كه تاجربايدهرسال صورت جامعي از كليه دارائي منقول وغيرمنقول وديون ومطالبات سال گذشته خودرابه ريز ترتيب داده درآن دفترثبت وامضاءنمايدواين كاربايدتاپانزدهم فروردين سال بعدانجام پذيرد.
ماده 10 - دفتركپيه دفتري است كه تاجربايدكليه مراسلات ومخابرات وصورت حسابهاي صادره خودرادرآن به ترتيب تاريخ ثبت نمايد.
تبصره - تاجربايدكليه مراسلات ومخابرات وصورت حسابهاي وارده را نيزبه ترتيب تاريخ ورودمرتب نموده ودرلفاف مخصوصي ضبط كند.
بلا درباره قوانین و مقررات مرتبط با حسابداری مطلبی خدمتتون عرض کرده بودم حالا مواردی از قانون تجارت رو برای آشنایی خدمتتون ارائه میدم امیدوارم مورد استفاده قرار بگیره . البته میخوام در آینده لابلای درسها مقداری قانون هم از قانون های مختلف بگم تا شاید وبلاگ برای دوستدارن رشته بیشتر مفید باشه .
باب اول
تجار و معاملات تجارتي
ماده 1 - تاجركسي است كه شغل معمولي خودرامعاملات تجارتي قراربدهد.
ماده 2 - معاملات تجارتي ازقرارذيل است :
1 - خريد يا تحصيل هرنوع مال منقول به قصد فروش يا اجاره اعم از اين كه تصرفاتي درآن شده يانشده باشد.
2 - تصدي بحمل و نقل از راه خشكي يا آب يا هوا به هرنحوي كه باشد.
3 - هرقسم عمليات دلالي ياحق العمل كاري (كميسيون )وياعاملي و همچنين تصدي بهر نوع تاسيساتي كه براي انجام بعضي امور ايجاد ميشود ازقبيل تسهيل معاملات ملكي ياپيداكردن خدمه ياتهيه ورسانيدن ملزومات وغيره .
4 - تاسيس و بكار انداختن هرقسم كارخانه مشروط براين كه براي رفع حوائج شخصي نباشد.
5 - تصدي به عمليات حراجي
6 - تصدي بهرقسم نمايشگاههاي عمومي .
7 - هرقسم عمليات صرافي وبانكي ّ
8 - معاملات برواتي اعم ازاين كه بين تاجرياغيرتاجرباشد.
9 - عمليات بيمه بحري وغيربحري .
10 - كشتي سازي وخريد و فروش كشتي وكشتي راني داخلي ياخارجي و معاملات راجعه به آنها.
ماده 3 - معاملات ذيل به اعتبار تاجر بودن متعاملين يا يكي ازآنها تجارتي محسوب مي شود -
1 - كليه معاملات بين تجاروكسبه وصرافان وبانكها.
2 - كليه معاملاتي كه تاجرياغيرتاجربراي حوائج تجارتي خودمي نمايد.
3 - كليه معاملاتي كه اجزاء يا خدمه يا شاگرد تاجربراي امورتجارتي ارباب خودمي نمايد.
4 - كليه معاملات شركتهاي تجارتي .
ماده 4 - معاملات غيرمنقول به هيچ وجه تجارتي محسوب نمي شود.
ماده 5 - كليه معاملات تجارتجارتي محسوب است مگراينكه ثابت شود معامله مربوط به امورتجارتي نيست .
و مقررات در حسابداري
جایگاه قوانین و مقررات در حسابداری
آشنايي با قوانين و مقررات مربوط به هر شخصي كه در يك رشته تخصصي فعاليت ميكنه يك امتياز مثبت محسوب ميشه و به جرات ميشه گفت كه شخص بدون دونستن مقداري قوانين و مقررات مربوط به رشته تخصصي خودش هر قدر هم كه متخصص باشه باز هم يك حرفه اي تمام عيار نيست .
در حسابداري هم يكي الزامات يك حسابدار حرفه اي و موفق آشنايي نسبي با قوانين و مقررات مالي است چون ميشه گفت كه صرف آشنايي با حسابداري بدون توجه به قوانين مربوط به اون ، موفقيت چنداني رو به دنبال نداره .
اينها رو گفتم كه اگر كسي قصد داره حسابداري رو بصورت حرفه اي دنبال كنه و انشاالله موفق هم بشه بدون دونستن قانون كارش كمي مشكله حالا با توجه با اين مطالب تعدادي از قوانيني رو كه يك حسابدار معمولاً با اونها سرو كار داره براي شما در زير ليست كردم .
1 - قانون مالياتهاي مستقيم
2 - قانون تجارت
3 - قانون محاسبات عمومي
4 - قانون بودجه كل كشور
5 - قانون برنامه توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي دولت
6 - استانداردهاي حسابداري و حسابرسي